De salon

Er is iets vreemds aan de hand in Berlijn. Aan de ene kant moet het de stad van de toekomst worden. Er wordt afgebroken, gegraven en gebouwd om er definitief een echte grote stad van te maken.

Aan de andere kant mag niets van enige historische waarde verloren gaan. Ook is iedere boom en iedere graspol beschermd natuurgebied. De bouwwaanzin en dit charmante gekoester van alles wat weerloos is, bijt elkaar meer dan eens. Dat leverde opeens een voor niet-Berlijners onbegrijpelijk tafereel op. De firma Sony bouwt voor een paar miljard een megalomaan glitterproject aan wat eens Potsdamer Platz heette. Kosten noch moeite worden gespaard om daar een duur visitekaartje in steen en zilverkleurig glas te realiseren. Een paar mensen kunnen er wonen maar er komen vooral prestigieuze kantoren, nog meer winkels en een overdekte 'piazza'. Sony kon deze lap grond ter grootte van ettelijke voetbalvelden kopen onder de voorwaarde dat de ruïne van het roemruchte hotel Esplanade, dat daar stond, behouden bleef. Zo geschiedde.

Maar de resten van dit glorieuze hotel stonden midden op de vlakte aardig in de weg. Inmiddels was dwars door dit hotel door de gemeente een weg gepland. Dezelfde gemeente die voorschreef dat de ruïne behouden moest blijven. Omdat die geplande weg niet meer terug te draaien viel, hoefde ineens alleen nog de met gouden krullen versierde 'Keizersalon' behouden te blijven. De rest mocht sneuvelen. Maar ook die mooie salon stond in de weg. Zo konden we vorige week op de televisie zien hoe de investeerder nu met deze blote zaal aan het slepen ging. De beschermde zaal zal ingepast worden in een compleet nieuw hotel. Al weken stonden de resten van de eetkamer van de keizer in plastic verpakt te wachten op transport. Alleen de binnenmuren staan nog overeind en die werden in hun geheel, inclusief de afgebladderde muurversieringen aan de binnenkant, op karren geladen en met veel tamtam tientallen meters verplaatst. Wat dit geschuif allemaal kost, vraagt niemand meer. Er gebeuren wel vreemdere dingen.

In de Rijksdag bijvoorbeeld. Het toekomstig parlementsgebouw moest uit bezuinigingsoogpunt niet meer met nieuwbouw worden uitgebreid maar mocht alleen gerenoveerd. Nu zijn de werkzaamheden zo uit de hand en dus uit de portemonnee gelopen dat van de Rijksdag alleen nog de buitenste schil overeind staat. En zelfs niet meer de draagmuren. Daar binnen wordt stiekem toch een nieuw gebouw gebouwd. Het ziet er alleen naderhand uit als de oude Rijksdag. Niemand durft meer over de kosten te praten. Geld speelt geen rol.

Als de regering naar Berlijn komt, dachten ze bij het stadsbestuur, wordt het hier drukker. Misschien hebben we dan wel een verkeersprobleem. Om de verstopping voor te zijn, worden nu alvast tunnels gegraven onder het stadsbos Tiergarten. Tot woede van de natuurbeschermers die hier een gewichtige stem hebben. Het grondwaterpeil zou zakken bij de bouw en dat peil zakt al zo door het gegraaf aan de Potsdamer Platz. Ontoelaatbaar voor de grotere bomen, vonden ze. Nu investeren stad en projectontwikkelaar miljoenen in een ingenieuze constructie om zakkend grondwater toch op peil te houden. In de hoop dat voor dat geld iedere boom het gegraaf en gehei overleeft.

Maar wat deden afgelopen dinsdag die woedende bouwvakkers voor de deur van het stadhuis? De stad was één grote file vanwege een blokkade van mekkerende metselaars. Even de vakbond gebeld. Twintigduizend bouwvakkers verloren in de afgelopen twee maanden in Berlijn en de omliggende deelstaat Brandenburg hun baan. In een stad waar geen steen op de ander blijft en de bomen geen druppel water te kort komen. Maar al die gouden schijn mag niks kosten. De bouwlieden die het werk doen, komen uit Engeland en Portugal. Dat mag allemaal sinds die landen in één Europese Unie zitten. Ook al kosten ze daar maar een tientje per uur. De Berlijnse CAO vraagt het dubbele. Hoe veel schever kan het hier nog groeien, vraag ik me af.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden