De Ruiter had het tij moeten keren

De hele wereld is tegen ze, maar de wet van Murphy gaat in dit geval niet op. De top van Ahold, met name de raad van commissarissen, heeft de maatschappelijke opstand tegen het concern over zichzelf afgeroepen.

AMSTERDAM - Aandeelhouders, grote en kleine beleggers, klanten, werknemers komen massaal in het geweer tegen een concern dat kort geleden nog de vaak uitgesproken lieveling was van diezelfde aandeelhouders, beleggers, klanten en werknemers.

,,Juridisch gezien is hun handelen wellicht in de haak geweest, maar de aaneenschakeling van miscommunicaties en uitglijers van de Ahold-top is toch een gebrek aan inlevingsvermogen. Vijf jaar geleden had niemand daarom gemaald. Anno 2003 kan dat niet meer'', oordeelt dr. R. Vriesendorp, hoogleraar ondernemingsrecht aan de Universiteit van Tilburg.

Het begint vorige week donderdag als de aandeelhouders bijeen zijn om een nieuwe topman van het Aholdconcern te benoemen. Directeur Peter Paul de Vries van de Vereniging van Effectenbezitters ziet de dia met daarop opgesomd de afgesproken beloningen van beoogd topman Anders Moberg. Hij telt het allemaal op en roept uit: ,,Ik kom aan bijna tien miljoen euro. Dat is buitensporig.'' Als vervolgens de ene na de andere aandeelhouder zijn schande uitspreekt, is het rumoer niet meer te stoppen. De beloning van Aholds nieuwe topman is voorpaginanieuws. Werknemers van Aholds Nederlandse dochter Albert Heijn, die enkele dagen daarvoor hadden gehoord dat 440 van hen zijn ontslagen wegens de slechte gang van zaken, voelen zich belazerd. Klanten roepen op tot een kopersstaking, omdat zij ,,niet willen meebetalen aan het riante salaris van die Moberg''.

Kennelijk wakker geschud door de onrust schrijven afgelopen dinsdag enkele grootaandeelhouders van Ahold -ABP en PGGM- een brief aan De Ruiter waarin zij een verklaring eisen voor het forse inkomen van Moberg. Ook verwijten zij De Ruiter niet bereid te zijn geweest tot enig compromis, waardoor ABP en PGGM ,,met het mes op de keel werden gedwongen vóór te stemmen''. Een andere grootaandeelhouder, verzekeraar Delta Lloyd, laat woensdag weten dat het optreden van de Ahold-top op de aandeelhoudersvergadering 'niet de schoonheidsprijs verdient'. President-commissaris De Ruiter herhaalt in een brief zijn droge reactie van de aandeelhoudersvergadering: ,,Goede mensen zijn nou eenmaal niet goedkoop. De beloning van Moberg wijkt niet significant af van wat bij vergelijkbare ondernemingen wordt betaald.''

Stond in de eerste paar dagen Anders Moberg nog in de schijnwerpers, langzaamaan verplaatst de media-aandacht zich naar Henny de Ruiter. Hij wordt steeds meer gezien als de echte kwade genius van de publicitaire afgang van Ahold.

De Ruiters optreden op de aandeelhoudersvergadering is inderdaad erg formeel en kortaf. Vragen worden meestal met een kort 'nee' of zelfs helemaal niet beantwoord. Hij loopt met zijn voornemens om Moberg te benoemen ook geen gevaar. De meerderheid van de stemgerechtigde aandelen, verenigd in de Stichting preferente aandelen Ahold, is immers bij volmacht toevertrouwd aan De Ruiter. Dat is lekker achterover leunen, maar het veroorzaakt wel grote wrevel.

,,Daar kan ik volkomen in komen. Het is juridisch niet laakbaar, maar het is niet handig van De Ruiter om het zo openlijk te spelen'', zegt Vriesendorp. ,,Een goed bestuurder luistert naar zijn aandeelhouders, probeert zich in te leven, ook al weet je dat je de meerderheid achter je hebt.''

Dat De Ruiter zijn gebrek aan inlevingsvermogen later in de week naar de werknemers en klanten toe herhaalt, noemt Vriesendorp 'een grote inschattingsfout'. ,,Hij had het publicitaire tij moeten keren. Dat is ook zijn opdracht als commissaris: alles doen wat in het belang van de onderneming is. Dat belang houdt ook werknemers en klanten in, niet alleen de aandeelhouders.''

Overigens stelt Vriesendorp wel dat de koppeling van Mobergs salaris en de ontslagen bij Albert Heijn oneigenlijk is. ,,Ook al had Moberg een tiende gekregen van wat hij nu krijgt, die werknemers kan je niet behouden. En anderzijds, als hij erin slaagt om Ahold weer op de rails te krijgen, mag het ook wat kosten. De opwaardering van het concern zal groot zijn. Daarbij valt zijn tien miljoen in het niet.''

Vriesendorp verwacht dat De Ruiter door de groeiende druk uiteindelijk het veld zal ruimen. ,,Dat is het meest waarschijnlijk. Hij heeft het concern en zichzelf als toezichthouder in een negatief daglicht gesteld.''

Zelfs de nieuwe topman Moberg, door De Ruiter niet voorbereid op de mogelijke commotie rond zijn inkomen, zou voor zijn terugtreden zijn. ,,Dat kan ik me voorstellen. Moberg heeft nu last van die man. Omdat hij juridisch niet is aan te pakken, wordt dat nog een mooie machtsstrijd van twee grote ego's.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden