De roep om terugtrekking uit het Libanese moeras

'Terug naar de routine' riepen donderdagochtend de luidsprekers van de politiewagens en legerjeeps in Israëls noordelijkste stadje Kirjat Sjmona. 'Terug naar de routine' betekende voor de duizenden die het plaatsje niet waren ontvlucht, dat ze de schuilkelders uit konden. 'Terug naar de routine' betekende voor de dikke tienduizend die tijdelijk bij familieleden elders waren ingetrokken, dat ze weer naar huis konden. En dat de familie weer op adem kan komen.

,,En wat hebben we nu bereikt?'' luidt de vraag die alle Israëlische media stellen. De altijd even opstandige Joel Marcus, commentator van Ha'arets, geeft zijn antwoord in een artikel met de kop: 'Wel, dit is een oorlog die we hebben verloren.'

Marcus bedoelt niet alleen de laatste ronde, maar de afgelopen vijfentwintig jaar, die begon met een kleine Israëlische inval ('Operatie Litani'), gevolgd door een grotere actie, gevolgd door 'Operatie Dennenbomen, gevolgd door de grote invasie van 1982 genaamd 'Vrede voor Galilea' die volgens de toenmalige premier Begin veertig jaar vrede en rust zou brengen. Waarna 'Operatie Rekenschap' volgde, die weer gevolgd werd door 'Druiven van Gramschap', een actie die eindigde met de dood - per ongeluk - van honderd vluchtelingen. ,,Israël'', zo somt Marcus op, ,,heeft in die tijd negen premiers en acht ministers van defensie gehad. Zelfs de vijand is veranderd.'' Van Palestijnse milities in de pro-Iraanse Hezbollah.

Geen Israëlische premier lijkt te ontsnappen aan 'het Libanese moeras', 'Israëls Vietnam', 'de Libanese vloek'.

Premier Barak dacht even dat hij er wel aan kon ontkomen. Hij wilde niet terugslaan, hij benadrukte dat Israël 'het grotere doel' niet uit het oog mocht verliezen: het vredesproces met Syrië.

Maar het leger eiste van zijn voormalige stafchef het groene licht voor een 'harde klap', nadat binnen tien dagen vier Israëlische soldaten waren gesneuveld. En tal van ministers vonden het al langer onverteerbaar dat de premier geen bestand had geëist als voorwaarde om het vredesoverleg met Syrië te hervatten. Zij wreven premier Barak onder de neus dat de Syrische president Assad de Hezbollah-aanvallen gebruikt om de druk op Israël op te voeren. Zij eisten actie.

Barak, wiens regering toch al elke dinsdag en donderdag op springen staat, aarzelde. Hij vreesde voor de toekomst van het vredesoverleg met Syrië. Zijn hele beleid is gebaseerd op dat vredesproces. Hij heeft zijn hoop gevestigd op zodanige vooruitgang op het Syrische front, dat hij in juli het leger uit Libanon kan terugtrekken, met de nodige veiligheidsgaranties. Dat moet hem dan zoveel krediet geven dat de Israëliërs ook bereid zullen zijn tot het opgeven van de Golanhoogvlakte.

Vooruitgang op het Syrische front zal, à la Barak, er ook toe leiden dat de Palestijnen, als laatst overgeblevenen, inbinden zodat ook met hen een akkoord mogelijk is. En met dat perspectief van vrede op alle fronten, wil Barak zich de tweede helft van zijn ambtstermijn op de interne sociale en economische problemen van Israël storten. Baraks grote voorbeeld, zeggen de Barak-koffiedikkijkers, is allang niet meer Jitschak Rabin. Hij wil een tweede David Ben Goerion zijn, de stichter van de staat: Barak als stichter van een Israël dat in vrede met zijn buren leeft.

Het was niet de staatsman, maar de politicus Barak - bezorgd over het voorbestaan van zijn coalitie - en de soldaat Ehoed Barak, die kozen voor terugslaan. Dat was zonneklaar toen begin deze week Barak zijn nette jasje omwisselde voor zijn leren jack, het 'uniform' van oudgedienden, en naar het noorden trok. Nog diezelfde nacht wierpen de Israëlische gevechtsvliegtuigen hun precisiebommen af. Achteraf heeft Barak ook de politieke rechtvaardiging gevonden voor de Israëlische actie. De harde klap die Israël in Libanon heeft uitgedeeld geldt als waarschuwing.

De acties van afgelopen week moeten Libanon en Syrië dan ook duidelijk maken wat hun te wachten staat als zij de komende tijd, tijdens en na die terugtrekking, de Hezbollah nog steeds haar gang laten gaan. Want Barak blijft vasthouden aan zijn scenario. In juli wil hij de troepen uit Libanon terugtrekken, liefst met, maar desnoods zonder overeenkomst of vooruitgang op het Syrische vredesfront. De nieuwe regel die Israël heeft willen vastleggen is dat Israël dan hard, keihard terugslaat in Libanon zelf. Zowel als de Hezbollah de Israëlische stellingen blijft beschieten en zich daarbij schuilhoudt in bevolkt gebied; maar ook als Israël zich eenmaal heeft teruggetrokken en de Hezbollah Noord-Israël bestookt

In Israël is de roep tot terugtrekken de afgelopen week alleen maar toegenomen. De kranten staan deze dagen vol met verhalen over de soldaten in Libanon die zich vertwijfeld afvragen wat ze daar nog doen. ,,We worden geacht ons land te verdedigen. Maar in feite zitten we daar in Libanon alleen maar doelwit te zijn voor de Hezbollah'', zou deze week een soldaat premier Barak hebben verweten, toen hij een bezoek bracht aan het front. Barak beloofde dat hij ze tot juli naar huis zou halen. ,,Waarom pas juli?'', wierp een soldaat tegen. ,,Waarom niet nu?'' De uitleg van Barak dat hij eerst nog wil proberen om 'een terugtrekking met akkoord' te bereiken, leek lang niet iedereen te overtuigen.

Een Israëlische verslaggever die de afgelopen week aan het front doorbracht met de soldaten, citeerde één van hen: ,,Ik wil niet de laatste gesneuvelde soldaat in Libanon zijn.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden