NieuwsGroepsverkrachting Spanje

De ‘roedel’ is wél schuldig aan groepsverkrachting

Demonstranten roepen rechters van het hooggerechtshof op de daders in de La Manada zaak strenger te straffen. Beeld EPA
Demonstranten roepen rechters van het hooggerechtshof op de daders in de La Manada zaak strenger te straffen.Beeld EPA

Het Spaanse hooggerechtshof heeft vrijdag een groep mannen veroordeeld voor verkrachting in de geruchtmakende La Manada-zaak. De uitspraak lijkt genomen in de geest van een nieuwe verkrachtingswet die in de maak is.

Pieternel Gruppen

Met de veroordeling van ‘de roedel’ lijkt het Spaanse hooggerechtshof vooruit te lopen op een nieuwe wet over verkrachting. Het debat over de wetgeving rondom verkrachting begon drie jaar geleden. Toen werd een jonge vrouw in Pamplona belaagd en verkracht door een groep mannen – die zichzelf ‘de roedel’ noemt. De zaak bracht destijds in heel het land grote mensenmassa’s op de been. De woede onder de demonstranten was groot, niet alleen om de bruutheid van het voorval zelf maar ook om de juridische afwikkeling ervan.

Want de vriendengroep die zich tijdens de beroemde San Fermin-feesten aan een 18- jarige vrouw vergreep en de verkrachting filmde, werd weliswaar veroordeeld, maar niet voor groepsverkrachting zoals het Openbaar Ministerie had geëist. De hoogste rechter herziet dat vonnis nu. De mannen moeten vijftien jaar de cel in.

En dat is een flink zwaardere straf dan ze vorig jaar van een rechter te horen kregen. Die oordeelde destijds dat er ‘slechts’ sprake was van seksueel misbruik omdat de vrouw zich niet zou hebben verzet. Juriste Patricia Faraldo Cabana, van de universiteit van A Coruna kan er nog boos om worden. “Deze vrouw werd omsingeld door vijf mannen. Ze zegt zelf dat ze helemaal verlamd was van schrik.” Maar volgens de Spaanse wet kan pas van verkrachting gesproken worden als geweld is aangetoond. “Die wet stamt gedeeltelijk nog uit de negentiende eeuw en moet dringend worden aangepast.”

Mentaliteitsverandering

Daar is de sociaal-democratische premier Sanchez het mee eens. Hij liet al snel na zijn aantreden in 2018 weten dat seks zonder expliciete toestemming als verkrachting zou moeten worden bestraft. Dat de ‘ja-is-ja-wet’ er nog niet ligt heeft volgens Cabana – die betrokken was bij het voorstel van de wetswijziging – vooral een praktische reden. Er is nog geen nieuwe regering gevormd sinds de laatste verkiezingen.

Bovendien, waarschuwt ze, is een nieuwe wet alleen niet zaligmakend. Er zal ook een mentaliteitsverandering bij de rechters moeten plaatsvinden. “De meeste rechters in Spanje zijn heel conservatief, feminisme is een vreemd concept voor ze.”

Toch lijkt de wet nog voor die is aangenomen al haar schaduw vooruit te hebben geworpen. Maar het is volgens Cabana vooral het publieke debat dat sinds de La Manada-zaak is ontstaan dat voor een grote doorbraak heeft gezorgd. “Je merkt dat vrouwen nu makkelijker naar de politie gaan, omdat ze het gevoel hebben dat de maatschappij hen steunt. Die steun merkte je bijvoorbeeld heel duidelijk tijdens de massale protesten toen demonstranten slachtoffers van verkrachting met leuzen een hart onder de riem staken. ‘Wij zijn jullie roedel, wij zijn er voor jullie’.”

Lees ook:

Griekenland scherpt verkrachtingswetgeving aan

‘Een historische overwinning voor alle Griekse vrouwen’

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden