DE RIVIER

Wat is de rivier toch een mooie metafoor voor het bestaan. Dat besefte ik tijdens het lezen van 'De rivier' van Willem van Toorn.

In dit kleine blauwe boekje van f 4,95, uitgegeven door de Amsterdamse boekhandel Het Martyrium, kwam mij het beeld voor ogen van de brede, blikkerende rivier die traag meandert door het landschap. Het water voert onophoudelijk herinneringen met zich mee. Gedachten en indrukken, afkomstig uit een verre bron, golven in het zonlicht.

Een jongetje keert vlak na de oorlog terug naar het verwoeste dorpje aan de rivier waar zijn ouders zijn opgegroeid. Paradoxaal genoeg zwelt, juist omdat het verhaal van Van Toorn zoveel herkenbare persoonlijke indrukken bevat, de rivier aan tot het formaat van alle denkbare rivieren. Of het nu de Waal is, zoals in dit geval, de Nijl of de Arno, die al door Van Toorns vorige roman stroomde: in de literatuur gaan ze allemaal terug op de Styx, het mythische water dat het land der levenden van het dodenrijk scheidt. Van Toorn is zich daarvan bewust. Dat verraadt niet alleen zijn fijnzinnige, melancholieke boekje, maar ook een eerder gedicht, waarin zijn woorden op dreven 'als papieren bootjes' en in de rivier het bestaan symbolisch samenstroomde: 'Zo. Daar stroomt het tussen ons. Misschien niet eens / deze rivier, maar dat andere donker, dat begin in niets, even ons leven wordt en uitloopt in / dood'.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden