de Reuzenpanda: Evolutionaire mafkees knabbelt relaxed op zijn bamboestengel

Ze komen! Dat kan u niet ontgaan zijn; terwijl de vluchtelingen blijven binnenstromen, kwam de mededeling dat ook twee reuzenpanda's hierheen komen. Volgend jaar wordt Ouwehands Dierenpark in Rhenen verblijd met de komst van twee levende WNF-logo's, mannetje We Wen en vrouwtje Xing Ya komen logeren op de Grebbeberg. Dat zal ongetwijfeld een hoop publiek trekken en dat mag ook wel want het huisvesten van panda's is een prijzige zaak. Behalve de kosten van nieuwe huisvesting en van vijftig kilo bamboe per beer per dag moet een forse lease-prijs worden betaald, want de dieren zijn en blijven eigendom van de Chinese overheid die de huuropbrengst aanwendt voor het fokprogramma.

De zoogdierorde der Carnivora, de vleeseters ofwel roofdieren, omvat naast de families der hond-, kat- en marterachtigen en de hyena's, onder andere ook de beren. De ijsbeer, het gevaarlijkste roofdier ter wereld, behoort daartoe, maar ook het ongevaarlijkste, de reuzenpanda. Terzijde: er is ook nog de kleine panda, maar die vormt in zijn eentje een eigen familie en heeft met de reuzenpanda evenveel verwantschap als met uw poes. De reuzenpanda Ailuropoda melanoleuca, ook wel bamboebeer genoemd, is dus volgens de dierkundige systematiek een roofdier, een vleeseter. Maar de zwart-witte pluchen knuffel eet slechts bamboe, relaxed gezeten op zijn achterwerk. Het gaat daarbij niet om die sappige bamboespruiten die de betere Chinees in sliertjes in de loempiavulling stopt of als plakjes door de tjaptjoi verwerkt, maar om meterslange keiharde stelen. Liefst een beetje dikke, zo'n vijf tot zeven centimeter diameter.

De grootste bamboekweker van ons land, die straks ook de Rhenense logés van hun maaltijd mag voorzien, vertelde op de radio dat panda's liefst dikke bamboestengels eten die zó hard zijn dat ze met een kettingzaag moeten worden geoogst. Het voedsel lijkt het meest op Aziatische steigerpijpen, of op ouderwetse vishengels uit de tijd van vóór de carbonfiber. De panda is dus een plantenetend roofdier, een herbivore carnivoor, en daarmee een biologisch oxymoron. Het is als een tijger die slechts broccoli blieft.

Evolutionair gezien zijn reuzenpanda's een volslagen mislukking. Succesvolle soorten passen zich moeiteloos aan iedere omgeving aan, zijn niet kieskeurig in hun voedselkeuze en planten zich ijverig voort. Denk aan ratten en muizen en uiteraard homo sapiens zelf. De panda vormt het andere uiterste op de schaal van evolutionair succes; ze wonen in afgelegen bergachtige bamboebossen in midden-China, eten uitsluitend taai bamboe en planten zich slechts met zeer grote moeite voort. De vrouwtjes zijn maar enkele dagen per jaar ontvankelijk en de mannetjes te lui om aan seks te denken. Dat wordt dus nooit wat.

Het gaat bijgevolg slecht met de panda. Er leven wereldwijd nog ongeveer tweeduizend exemplaren, waarvan een dertigtal in dierentuinen, meestal in stelletjes van twee. De filosoof Bas Haring vroeg zich ooit af of het nou zo erg is als de panda zou uitsterven. Ik denk eerlijk gezegd niet dat dat erg is, maar wel jammer. Het zijn toch dikwijls de mafkezen die het leven interessant maken - een evolutionaire mafkees in dit geval.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden