De retoriek van moraalridder Blair

'Land of Hope and Glory'. Zo ongeveer presenteerde de Britse premier Tony Blair 'zijn' Groot-Brittannië, het land onder New Labour, aan de tweeduizend Labourgedelegeerden op het jaarcongres van zijn partij. Het Groot-Brittannië van de nabije toekomst dan, want er moet nog wel het een en ander gebeuren, zo klonk het in Bournemouth.

,,Ik beweer niet dat Groot-Brittannië al veranderd is'', zei Blair, ,,Ik zeg wel dat de fundamenten gelegd worden voor een nieuw Groot-Brittannië.'' En een bevlogen Blair spiegelde een Britse samenleving voor die in de volgende eeuw wordt gedomineerd door progressieve politiek, die niet gebaseerd is op 'voorrecht of klasse, maar op gelijkwaardigheid voor allen'.

Gepassioneerd, bijna messiaans bracht Blair in een 54 minuten durende toespraak de blijde boodschap over, ingeluid door de tonen van Fatboy Slims hit 'Praise you'. Sommigen in de zaal zagen Tony Blair al zowat op water lopen.

Een snufje Marx ontbrak ook niet, al was het alleen maar om op dit honderdste Labour-jaarcongres de gestaalde kaders van Old Labour nog even een hart onder de riem te steken. Blair sprak van de 'historische missie' die volbracht moet worden ,,door ons, de nieuwe radicalen, de gemoderniseerde Labour-partij''. Een missie om het land ,,te verlossen van de oude klassenverschillen, structuren, oude vooroordelen en oude werkmethoden die niet meer kunnen in deze veranderende wereld''.

Maar, verkondigde Blair, ,,de klassenstrijd is voorbij, en de strijd voor werkelijke gelijkheid is pas begonnen''.

Als een veldheer plaatste Blair zich aan het hoofd van de troepen die ,,de conservatieve krachten zullen verslaan. Want in de volgend eeuw zal het niet gaan om de strijd tussen kapitalisme en socialisme, maar om die tussen progressieve en conservatieve krachten.'' Die laatsten, zei Blair, willen de klok terugdraaien.

Moraal stond hoog in het vaandel van christian soldier Blair, die het had over ,,solidariteit en sociale rechtvaardigheid'', over ,,een nieuwe morele doelstelling''. Maar dat gaat niet zonder regels en wetten, benadrukte Blair, die de gelegenheid te baat nam om alvast DNA-testen op criminelen aan te kondigen. ,,Ik geloof in burgerlijke vrijheden'', zei hij. ,,De vrijheid van ouders om hun kinderen bij school af te zetten zonder zich zorgen te hoeven maken dat ze meteen in de armen vallen van drugsdealers. De vrijheid van gepensioneerden om zonder angst te leven dat hun deur wordt ingetrapt door iemand die zijn verslaving moet bekostigen.''

Zoiets doet het goed bij de voorvechters van law and order, en niet slechts die binnen de rechtervleugel van de Labour-partij. Ook in 'Little England' - dat terrritorium in het midden des lands, met de wat kleinburgerlijke, in de aard conservatieve bevolking - gaat dat erin als koek. Blair is al bezig zijn tweede termijn van vijf jaar voor te bereiden, en kan straks de stemmen van het midden niet missen.

Helemaal vlekkeloos verliepen de eerste conferentiedagen niet. Buiten de zaal liepen een paar duizend supporters van de vossenjacht in jachtkostuum te hoop tegen de plannen van de regering om de jacht met levend aas te verbieden. Daar werd nog wel uitgegaan van de klassenstrijd, namelijk die van de vermaledijde socialisten tegen hen, de beschermers van Britse tradities.

Blair werd er niet warm of koud van. Hij deed de demonstratie af met ,,daar gaan we, tally ho, er is voor vossen in jaren niet zo'n veilige dag geweest'', waarmee hij in elk geval de lachers op zijn hand kreeg. En passant kregen de Conservatieven het etiket van ,,de partij van de vossenjacht, Pinochet en erfelijke Lords, de oneetbaren, onuitspreekbaren en de onverkiesbaren'', waarmee moraalridder Blair - 'de onaantastbare' - bewees dat ook hem platte retoriek niet vreemd is.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden