De relatie wordt Goedkoop niet kwalijk genomen

AMSTERDAM - Bert Goedkoop zit nog steeds op de stoel van bondscoach van het Nederlandse vrouwenvolleybalteam. Het wereldje vraagt zich in spanning af wanneer de poten onder dat meubel, waaraan driftig wordt gezaagd, het begeven. TVN, de stichting Topvolleybal Nederland, houdt de technische man krampachtig in het zadel. Aan aantijgingen en verdachtmakingen heeft zijn werkgever vooralsnog geen boodschap. De tijd moet de pijnlijkste wonden helen.

De kortstondige relatie die Goedkoop met spelverdeelster Riëtte Fledderus heeft gehad, wordt alom als breekpunt in de gezagsverhouding tot de selectie gezien. Het vijandige kamp verkettert hem niet eens om zijn vriendschap met een van zijn belangrijkste speelsters. De bondscoach had er alleen openlijk voor uit moeten komen. Het was overigens een publiek geheim. De speelsters wisten ervan, maar zwegen over de affaire. Het dominante karakter van Goedkoop zal daaraan niet vreemd zijn. Relaties tussen trainers en hun pupillen komen regelmatig voor. In sommige sporten is het structureel en in atletiek schijnt het zelfs een levensvoorwaarde te zijn om te presteren. Zolang de liefde wederzijds is en de coach het niet met een minderjarige 'doet', raakt eigenlijk niemand er opgewonden van.

Tom van 't Hek bijvoorbeeld, woonde enige tijd samen met Ellen Kuipers. Van 't Hek is coach van het Nederlandse vrouwenhockeyelftal, Kuipers is spits van datzelfde team. Van 't Hek deed er geen moment geheimzinnig over en waakte er angstvallig voor dat anderen - binnen en buiten de selectie - konden morren over vermeend voortrekken van de hartsvriendin. Hij koppelde er zelfs zijn portefeuille aan. Meer dan eens stond Kuipers naast het elftal omdat er op dat moment betere speelsters waren. Een andere vraag is of één van de twee betrokkenen er consequenties aan moet verbinden wanneer de pijl van Cupido doel treft binnen een werkgemeenschap waar een grote onderlinge concurrentiestrijd woedt. Van 't Hek heeft nooit onder stoelen of banken gestoken dat er een groot risico aan kleefde. De privé-relatie is inmiddels beëindigd. Kuipers trouwde onlangs en speelt onder de naam van haar echtgenoot in het elftal, waarvan Van 't Hek nog steeds de coach is. Ook die situatie kan het functioneren van een trainer bemoeilijken. Er bestaat hoe dan ook een verleden tussen twee mensen, die al dan niet ruziënd uit elkaar zijn gegaan.

De verhouding tussen Goedkoop en één van zijn speelsters valt strikt gesproken terug te brengen tot een op zichzelf staand incident, dat door de omstandigheden deel van een veel groter geheel is geworden. Met andere woorden: de heimelijke vriendschap tussen de bondscoach en Fledderus werd de spreekwoordelijke druppel. Goedkoop is binnen de volleybalwereld controversieel. In zijn hart trekt hij liever met zijn rugzak de wereld rond. Dat houdt hij ook als stok achter de deur, wanneer zijn werkgever onverhoopt niet de faciliteiten verstrekt om optimaal te functioneren. Vertaald naar de drastisch verjongde vrouwenploeg is dat: op de Olympische Spelen van Sydney (2000) in de prijzen vallen. Atlanta vormde de inspiratiebron voor die haast heilige missie. Nadat Oranje in 1995 verrassend Europees kampioen was geworden, trokken Brinkman cs die lijn op de Spelen van vorig jaar door. Toen groeide het besef dat er meer inzit, maar wel als de zaken heel anders - lees: professioneel - worden aangepakt.

Mede doordat NOC-NSF potentiële olympische kandidaten krachtig ondersteunt, zijn er allerlei projecten van de grond getild. Het oranjeplan van het handbalverbond is zo'n voorbeeld. In de volleybalwereld lag nog een lijk in de kast: het Bankrasmodel, vernoemd naar de gelijknamige sporthal in Amstelveen, waar eens de lange mannen de basis voor hun successen legden.

Goedkoop was in 1986 één van die volleyballers van het eerste uur. Het gekke is dat hij het systeem verafschuwde dat hij in het voorjaar als zaligmakend betitelde. Zelf liep hij in zijn actieve carrière als laatste in het gareel en haakte zo ongeveer als eerste af: twee maanden voor de Olympische Spelen van Seoul (1988). Dus nog voor de eerste (bescheiden) oogst moest worden binnen gehaald. “Ik zat er helemaal doorheen. Het moest een mooie afsluiting van mijn loopbaan worden, maar ik kon het niet meer opbrengen.”

Om die reden stuurde Goedkoop de afgelopen zomer Erna Brinkman en Cintha Boersma op vakantie en maakte hij het EK in Tsjechië volstrekt ondergeschikt aan de Road to Sydney. “Je hebt af en toe een break nodig”, sprak hij in april tijdens de presentatie van zijn oranjeplan. Hij vervolgde zijn weg met jonge, lange speelsters. Om niet oneindig veel reistijd te vermorsen, werden in Amstelveen twee flats gehuurd om de niet-Amsterdamse internationals te huisvesten. Het leek allemaal mooi, maar de solidariteitsgedachte waarmee Goedkoop het zelf in een ander tijdsgewricht al zo moeilijk had, kwam reeds voor het ophalen van de sleutel onder druk te staan. Een enkele speelster (Visser) koketteerde openlijk met buitenlandse aanbiedingen en ging daar uiteindelijk ook op in. Collega's die een deel van hun ideaal zagen ondermijnd, keerden zich prompt van de goudzoekster af.

Goedkoop probeerde vooraf zoveel mogelijk garanties op succes in te bouwen. Immers, niets is zo erg alles te ontzien, om later te moeten concluderen dat het beoogde doel lang niet haalbaar is. Bovendien wil hij voorkomen dat de speelsters snel afbranden. “Ik heb er moeite mee als ik meiden van 18, 19 jaar zie binnenkomen, die vier jaar lang alles ontzien, waarna het over en uit is,” sprak hij in april.

Om die reden zei Goedkoop bij de presentatie van het plan aan de kwaliteit van het leven te hechten. “De speelsters moeten goed met elkaar overweg kunnen. Ik ben de teambuilder die ook over heel persoonlijke zaken spreekt.”

Hij rekende kennelijk buiten de vierde colonne, die zich na het niet alleen in sportief opzicht mislukte EK begon te roeren. Enkele clubcoaches (Appie Krijnsen van het leeggelopen VVC, Agnes Brunninkhuis van AMVJ) attaqueerden Goedkoop ongemeen fel. Bij Krijnsen speelt mee dat VVC als karikatuur van een kampioensploeg de risee van de competitie is geworden, bij Brunninkhuis is de lokale rivaliteit (AMVJ versus Martinus, de oude vereniging van Goedkoop) wellicht een iets te rijke voedingsbodem voor de ongezouten kritiek. Beide clubcoaches hadden vanuit de Sporthallen Zuid in Amsterdam (het nieuwe Bankras) signalen opgevangen dat de speelsters psychisch naar de knoppen gaan en aan eetstoornissen lijden. “Ik wil niet dat negentig procent van de volleybalsters eronderdoor gaat”, zegt Brunninkhuis. Zijn kwaliteiten als trainer staan overigens niet ter discussie. Om die reden zoekt TVN naar een modus die Goedkoop niet de kop kost: een vrouwelijke buffer tussen speelsters en trainster. Dat hij buiten de lijnen een zwak had (heeft) voor Fledderus, wordt hem in wezen nauwelijks aangerekend. Brunninkhuis vertolkt veler gevoelens wanneer ze zegt: “Wat Goedkoop deed vind ik nogal tricky. Hij had er openlijk voor moeten uitkomen.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden