'De regering moet voor het volk werken'

Jongeren demonstreren wekelijks in Bagdad voor betere leefomstandigheden

"Ze zijn banger voor ons dan ik voor hen", zegt Basam Abdelrazak met een nerveuze glimlach. "Waarom zouden ze ons anders oppakken?" Vier van zijn vrienden met wie hij iedere vrijdag vooraan staat bij de demonstraties op het Tahrir-plein in Bagdad, zijn gearresteerd. Hij maakt zich geen illusies over hun behandeling.

De 27-jarige freelance journalist maakt onderdeel uit van de Iraakse Facebook-jongeren achter de demonstraties, die net als andere landen in het Midden-Oosten ook Bagdad in hun greep houden. De grootste vond plaats op 25 februari (de Dag van Woede) toen vele tienduizenden naar het centrum van Bagdad kwamen om hun onvrede te tonen met de situatie: nauwelijks stroom of stromend water, geen vuilophaaldiensten, en corrupte ambtenaren. Sindsdien zijn de aantallen geslonken tot een paar honderd per week, maar voor vrijdag staat er opnieuw een massabetoging op het programma.

Die markeert het aflopen van de 100 dagen (dinsdag 7 juni) die premier Al-Maliki verklaarde nodig te hebben om iets te doen aan de grieven van de demonstranten. Zonder dat er veel verbeterd is, zegt Abdelrazak. "Maar de politici voelen zich wel aangesproken. Er is een sterke concurrentie ontstaan, dit soort leiderschap richt zichzelf te gronde."

De betogingen laten de overheid niet koud, bevestigt een Iraakse minister in een vertrouwelijk gesprek. Politici zijn zich meer bewust geworden van hun taak, meent hij. Anderzijds herhaalt hij de beschuldiging van Al-Maliki dat de verboden Baathpartij de protesten gebruikt om invloed te krijgen. Abdelrazak bestrijdt dat: "Ik weet wie onze leiders zijn. We zien elkaar regelmatig, en de meesten staan met naam en foto op de Facebookpagina. Bovendien zijn protesten geen wapen voor Baath, die gelooft alleen in bloedvergieten."

De Iraakse politiek bekijkt de protesten met argwaan en stuurt steeds een overmacht aan politie en leger om de betogers in toom te houden. Velen van hen zijn daarbij in elkaar geslagen of bedreigd. Behalve de vier kameraden van Abdelrazak zijn nog zeker elf andere opgepakt, van wie een aantal nog vastzit.

Het verschil van de beweging in Irak met andere in het Midden-Oosten is, zegt Abdelrazak, dat in Irak de verandering (het verdrijven van de dictator) al in 2003 plaatsvond. De volgende stap is de politici te wijzen op hun falen. "We hebben wel contact met de leiders van de bewegingen in Egypte en Tunesië. Zo was er op 25 februari rechtstreeks contact tussen het Tahrir-plein hier en dat in Caïro."

Het gaat hem er niet om het leiderschap in Irak te veranderen. "Sinds 2003 hebben de politici de democratie een slechte naam gegeven. We willen dat de regering voor het volk gaat werken."

De Iraakse overheid heeft geprobeerd betogingen in Bagdad tegen te houden door locaties af te zetten. "We laten ons niet tegenhouden. Het leven gaat door, en dit is mijn leven. Ik wil een nieuw leven." En wat als er na 10 juni opnieuw weinig verandert? "Dan zullen we, net als na 25 februari, afwachten. En blijven demonstreren."

Protest breed gedragen
Achter de beweging in Irak staan meerdere groepen, met verschillende etnische en religieuze achtergronden. "We hebben elkaar niet eens gevraagd naar onze achtergrond, maar ik weet dat die gemengd is", zegt Basam Abdelrazak. De protestbeweging is zes maanden geleden van start gegaan, toen de gouverneur van Babel (Babylon) weigerde toestemming te geven voor het jaarlijkse culturele festival. Toen ontstond 'Bagdad zal geen Kandahar worden', waarin Abdelrazak actief is en dat nu een van de leidende groepen is in de organisatie van de protesten.

Andere groepen die betrokken zijn bij de protesten zijn 'Geen stilte', 'Waar is mijn recht', 'Love of Iraq' en 'Blauwe revolutie'. De groepen opereren samen op een (Arabische) Facebookpagina, waarop aankondigingen voor demonstraties en oproepen om mee te doen worden geplaatst.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden