De regels voor begraven en cremeren zijn hopeloos verouderd, vindt D66

Een uitvaartbeurs in Gorinchem. Beeld Hollandse Hoogte / Wiebe Kiestra

Bij begraven en cremeren moet meer rekening worden gehouden met persoonlijke wensen, zoals het direct ontvangen van de as of een islamitische begrafenis.

Waarom mag de familie bij een crematie de as van de overledene eigenlijk niet dezelfde dag meenemen? Pas na dertig dagen mag die worden opgehaald, schrijft de wet voor. Ooit had dat een reden, zegt D66-Kamerlid Monica den Boer. “Nu allang niet meer. Tijd om de wet aan te passen aan de wensen in het land.”

D66 wil dat de Wet op de lijkbezorging op allerlei punten wordt gemoderniseerd. De kern van die wet stamt uit 1869. De laatste serieuze aanpassingen dateren van 1991. Het hoeft volgens het Kamerlid niet veel moeite te kosten om de regels up-to-date te maken. “Zodat er voor iedereen meer keuzevrijheid dan nu is voor een waardig afscheid.” De plannen zijn mede gebaseerd op gesprekken met uitvaartondernemers.

Op dezelfde dag verstrooien

Nabestaanden nog dezelfde dag de as meegeven na een crematie is een van de voorstellen. Als de crematie in de ochtend is, kan de familie desgewenst de as ’s middags al verstrooien. Bij een crematie later op de dag zou de as al de volgende dag opgehaald kunnen worden. “Voor wie dat wil”, benadrukt Den Boer. “Soms wenst een familie de asverstrooiing op dezelfde dag te doen, als één ceremonie. Wij vinden dat mensen zo veel mogelijk zelf moeten kunnen bepalen hoe ze het rouwproces vormgeven.”

Dat de familie nu een maand moet wachten, is omdat de as vroeger beschouwd werd als bewijsmateriaal in strafzaken, voor er DNA-technieken bestonden. De regel is ingehaald door de tijd. Daarbij: als er een verdenking is van een niet­-natuurlijke dood is crematie sowieso niet toegestaan.

Ook moet het mogelijk worden de as van twee mensen in één urn te laten opslaan. Dat is nu officieel niet toegestaan. “Crematoria krijgen vaak zulke verzoeken, bijvoorbeeld als beide ouders kort na elkaar zijn overleden”, zegt Den Boer. Met een juridische truc kunnen de crematoria en uitvaartondernemers zo’n ‘gezamenlijke urn’ wel regelen, bijvoorbeeld door eerst de as uit te geven, die weer in te nemen en te mengen. D66 wil af van die schimmigheid.

De huidige wet is ook streng over samen begraven in één kist. Ook in bijzondere situaties mag dat niet, bijvoorbeeld als ouders van een doodgeboren tweeling daar om vragen. “Die strenge regel is dan heel moeilijk te begrijpen”, zegt Den Boer. De Kamer zou een uitzondering moeten regelen, net als voor de situatie waarin moeder en kind beiden bij de bevalling overlijden.

Nodeloos ingewikkeld

D66 vindt ook dat islamitisch en joods begraven, binnen 24 uur, nu nodeloos ingewikkeld is. Daarvoor is nu nog toestemming nodig van de burgemeester, een arts en een officier van justitie. Dat vindt de sociaal-liberale partij niet passen bij de religieuze diversiteit in Nederland. “Het moet voor alle veelvoorkomende religies mogelijk zijn hun geloof te praktiseren zonder dat er speciale procedures voor nodig zijn. In de regels kunnen we daar meer rekening mee houden.” D66 stelt voor dat begraven of cremeren voortaan mogelijk wordt na 20 uur in plaats van pas na 36 uur. Dat betekent minder regelwerk voor veel nabestaanden bij islamitische of joodse begrafenissen.

Is de oude wet uit 1869 daarmee definitief af? Er komen nieuwe ontwikkelingen aan die nu nog sciencefiction lijken, zoals ‘resomeren’ oftewel ‘crematie in water’. Het lichaam valt dan door een chemisch proces uiteen in een druktank met vloeistof, tot er alleen botpoeder overblijft. Toenmalig minister Plasterk liet in 2016 al eens uitzoeken of er draagvlak voor was: een kwart van de Nederlanders stond daar toen voor open. D66 pleit ervoor alsnog de discussie te voeren aan welke ethische en wetenschappelijke criteria zulke nieuwe uitvaartmethoden moeten voldoen.

Lees ook:

Composteren of oplossen in water? De uitvaartbranche wil wel

Wie zit er het meest te wachten op meer mogelijkheden en vrijheid in het uitvaartwezen? Vooral de uitvaartondernemers. Zij zijn het die vragen om futuristische nieuwe mogelijkheden van lijkbezorging. “Klanten en nabestaanden hoor je er niet over”, zegt Jolien van der Kooij van Netwerk Uitvaartvernieuwers.

Bio-urnen en elektrische rouwwagens: het crematorium wordt duurzaam

Afscheid nemen van een overledene kan steeds milieuvriendelijker, dankzij nieuwe vondsten van de uitvaartbranche. Van ‘groene’ kisten en bio-urnen tot elektrische rouwwagens en ultrazuinige crematieovens.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden