De redder in Zeist

Gele lampekappen wilde ik, en daar waren ze. Zo stelde ik me een ideale boekhandel voor, intiem, huiskamerachtig, mooi lamplicht. En fauteuils of een tafel om aan te zitten, en eerste pagina's van romans te lezen. Het was er allemaal, nou ja, zonder fauteuils, bij boekhandel Kramer en Van Doorn in Zeist. De redder van Broese.

Het is hier de laatste tijd vaak en veel over boekhandels gegaan, vooral omdat sinds de ondergang van Polare het ijs was gaan kruien en de boekhandelwereld uiteen te vallen leek. Die aandacht leek me gerechtvaardigd in een krant die zelf een cultuurproduct is en door zijn lezers gedragen wordt.

Het landschap van het boek kreeg een ander aanzien, met het dreigende verdwijnen van grote boekenwarenhuizen in onze binnensteden. Sommigen zagen het einde van het fysieke boek in zicht komen, anderen meenden dat het management van Polare had gefaald, bij gebrek aan kennis en liefde voor het vak.

Inmiddels zijn vele vestigingen gered, teruggekeerd in handen van echte boekhandelaren, en is de grote val even gestopt. De marketingnaam met de cirkelzaag verdwijnt van de gevels, de namen van de oude boekhandelaren keren terug, maar bij een terugkeer naar het oude kan het niet blijven. De erosie van het vak is gaande. We kopen minder boeken.

In het buurtje waar ik woon passeerde ik bij een ligusterhaag de man die bol.com had grootgemaakt. We kenden elkaar via onze schoolgaande kinderen. Hij was blij dat Broese, de grote boekhandel aan de Utrechtse Oude Gracht, bleef voortbestaan, hij had er zelf voor getekend in het boek met adhesiebetuigingen, dat bij de ingang uitlag. Daarop had een oplettende journalist hem gebeld, met de vraag of die steunbetuiging cynisch bedoeld was, alsof bol.com verantwoordelijk was voor de neergang. 'Wat heb ik eraan om marktleider te zijn in een stervende branche,' zei de man van bol ernstig. We spraken even over Duitsland, en het succes van enkele grote cultuurwarenhuizen daar, en de man van bol zei dat hij er graag aan mee zou werken om de fysieke boekhandel te laten voortbestaan. Hij overwoog de nieuwe eigenaar van Broese zijn hulp aan te bieden, bijvoorbeeld met de toevoeging in de kasten van schermen voor extra informatie.

Ik weet niet of het al zover is gekomen. Ik wilde zien waar de redder van Broese vandaan kwam. Het echtpaar Erik en Sandra van Doorn. Ik zag een foto van ze. Ze oogden al wat ouder. Hun boekhandel in Zeist, aan de Hogeweg, is een stuk kleiner dan die in Utrecht. Het is alsof de muis een reus baarde. Toen ik er binnenstapte, waren ze er zelf niet. Ze bereidden in Utrecht de heropening voor van een winkel die weken lang een comateus bestaan had geleid.

In dat boek van adhesiebetuigingen had ik geschreven te verlangen naar iets met banken en gele kappen van schemerlampen. In Zeist hingen ze. Het was er aangenaam, het assortiment breed. Bij de ingang twee exemplaren van de verzamelde verhalen van Brakman. Dat zei al genoeg. Een oudere dame complimenteerde een medewerkster met de overname. 'Maar Broese was altijd zo onoverzichtelijk.'

Er stond wat te gebeuren, in Utrecht.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden