De raketten lijken op blikseminslagen en komen ijselijk regelmatig

ZUID-LIBANON - Even buiten Nabatia, zondagmiddag. Met een krakende klap, net een blikseminslag, slaat de raket in de heuvel boven het stadje.

Voor de rook opgetrokken is, slaat de volgende in, doffer, een heuvel verderop. Het is onduidelijk wat de doelen zijn, maar Hezbollah stellingen moeten er volop zijn in de heuvels van Zuid-Libanon. De ploffen brengen weinig reactie teweeg; het gebied is leeg, ruim 400 000 mensen zijn vertrokken. De raketten slaan met ijselijke regelmaat in.

Het stadje Nabatia is 's ochtends door vliegtuigen aangevallen, nu neemt artillerie het over. De strook boven de door Israël beheerste 'veiligheidszone' is heuvelachtig. Op een top vlakbij Nabatia kun je het hele gebied overzien, ook de hogere heuvelrug in het oosten die in Israëls handen is. Dorpjes stippelen de groene heuvels, landweggetjes slingeren door de velden. Doorgaans is het hier een drukte van jewelste maar alle dorpen liggen er verlaten bij. De zender van de door Israël gesteunde militie SLA heeft aangekondigd dat om zes uur 's avonds alle dorpen onder de rivier de Litani leeg moeten zijn. Het gesuis van straaljagers en het geklop van helikopters vullen de lentelucht. Maar er valt weinig te zien, er wordt van zo veraf gevuurd, dat de dader nooit te herkennen is. Nu en dan glinstert een straaljager in de middagzon. Kraak! Dit keer slaat de raket heel dichtbij in, de aarde tikt op het ijzeren dak van een schuur in de buurt. Het lijkt echt op een blikseminslag. Geen wonder dat velen in Beiroet donderdagnacht in paniek raakten bij een onweersbui. Jaakoeb (27) is een van de weinigen die achter is gebleven. Met drie vrienden zit hij in zijn kantoortje aan de weg van Sidon naar Nabatia. Hij bezit de enige buitenlandse telefoonlijn in het dorp, en functioneert als telefooncentrale. Omdat er zoveel journalisten langskwamen de afgelopen dagen is hij open gebleven. “Maar dat worden er ook telkens minder. De Israeliërs hebben gezegd dat deze weg tot 3 uur veilig is. Nog anderhalf uur dus”. De telefoon gaat, Brazilië. “Nee, ik kan je niet doorverbinden, er is niemand”. Er valt een stilte. “Nee, dat zeg ik toch, we worden gebombardeerd”. In Brazilië vraagt iemand zich af of hij het goed gehoord heeft.

De havenstad Tyrus is tegen het middaguur een spookstad. De ruim 100 000 inwoners zijn weg. Voor wie zich afvraagt hoe een stad er uit zou zien als plotseling de gehele bevolking zou sterven aan een mysterieuse ziekte: kom naar Tyrus. Enkel straathonden lopen rond. Geen auto's, geen ruzie, geen kinderstemmen. Libanese wachtposten kijken, volledig bewapend, vanachter een muurtje toe en wuiven de enkele auto door.

Bij de haven zitten vijf mannen in een koffieshop. Ze roken een waterpijp en volgen het nieuws op de tv. “Er zijn nog wel meer mensen gebleven, in hun schuilkelders.” Zij blijven. “We kennen niemand in Beiroet, en trouwens, we hebben wel vaker wat gezien”, zeggen ze stoer. Maar ze geven het toe dat de Israëlische taktiek om een ultimatum, vlak voor het aflopen, weer met een uur of twee uit te stellen, uiterst zenuwslopend is. “Het draait de spanning wel op. Eerst moesten we vannacht de stad al uit, toen werd het negen uur, toen elf uur, en nu horen we net dat we nog vier uur krijgen”. Er komen nog twee vissersmannen binnenlopen. “Heb je Oemm Kamil gezien?” vragen ze.

- Vervolg op pagina 5

'Ik kan ze niet dwingen te blijven' VERVOLG VAN PAGINA 1

Oem Kamil is een koosnaampje voor de MK, een radiobestuurd Israëlisch vliegtuigje dat al jaren boven de regio rondsnort om foto's te maken. Oem Kamil is niet te zien, maar haar brommerachtige geluid klinkt onder de straaljagers door. “Ze hebben nog geen aanvallen gedaan maar ze draaien al sinds gisteravond de hele tijd over de stad”.

De burgemeester van Tyre heeft, hoewel het paaszondag is (voor de orthodoxe christenen) zijn kantoren geopend. “Als teken dat ik me niet laat intimideren. Maar ik kan de mensen niet dwingen te blijven.” Hij schat dat de helft van Tyre, ruim 50.000 mensen, in alle vroegte is opgestapt. “Inclusief alle vluchtelingen die wij hier hadden.” Hij heeft er nog wel wat over, de drie kerkjes in de binnenstad zitten vol met moslims en christenen. Moeder Helena is het hoofd van de christelijke school, die nu 65 families huist. “Hoe dat nu moet als dinsdag de paasvakantie over is en de school weer open moet? Hoe weet ik dat? Laten we eerst maar in leven blijven”. Minister van Gezondheid, Marwan Hamede, besluit die middag dat de paasvakantie een week langer wordt.

Op de tv laten ze de afschuwelijke beelden zien die een journalist van Reuter heeft gemaakt van de ambulance die vrijdagmiddag door een Israëlische raket werd geraakt. Het is een wonder dat er van de veertien inzittenden nog acht in leven zijn. De ambulance was van een Hehzbollah-aanhanger. De boodschap: Hezbollah is doelwit, dus maak geen gebruik meer van hun diensten, al is het een ambulance. Het verkeer naar Beiroet staat vast. Twee rijen dik staan auto's te wachten. Men heeft zijn hebben en houwen op het dak gebonden, koffers, dekens en matrassen. Veel boeren hebben de pick-up trucks ingeschakeld. Afgeladen met soms wel 35 man. Zij die geluk hebben kunnen terecht bij familie en kennissen in Beiroet. Alhoewel. Het overgrote deel zijn sjiïtische moslims, en hun verwanten wonen voornamelijk in de arme wijk van Zuid-Beiroet. Ook daar cirkelen Israëlische vliegtuigen al de hele nacht. Tot zeven keer toe komt luchtafweer van het Libanese leger in de weer, vergeefs. Sommigen zeggen naar Oost-Beiroet te trekken. Waar? “Ik weet het niet, sommige scholen zijn open voor ons, en het Rode Kruis roept om waar we hun bureaus kunnen vinden, zij zoeken dan een kerk of een moskee voor ons, hopen we”, legt een oma uit. Even verderop worden matrassen en brood uitgedeeld. “Van Randa Berrie, zegt de jongen die ze weggeeft. Randa Berrie is de vrouw van de parlementsvooorzitter. Ook zij komt uit het zuiden, maar haar luxueuse villa heeft ze nog niet hoeven te ontruimen. “Maar als dat zo doorgaat, en de Israëliërs binnenvallen, heeft ze deze matrassen wel nodig”, glimlacht hij.

De stemming onder de vluchtelingen is niet erg wanhopig. Ze hebben dit al vaker meegemaakt, de laatste keer nog in 1993, toen Israël dagenlang het zuiden bombardeerde. Toen ontstond de overeenkomst tussen de Libanese regering en Hezbollah dat zij enkel nog op doelen binnen de door Israël beheerste 'veiligheidzone' zou schieten. Die overeenkomst is onlangs geschonden door Hezbollah, het resultaat staat hier op straat. Er hangt een wat gelaten stemming, ook omdat ze niet helemaal weten waar ze aan toe zijn. Een man vertelt: “Normaal kondigen de Israëliërs aan dat ze gaan bombarderen, en dat doen ze dan ook. Nu waarschuwen ze ons voortdurend van 'je hebt nog één uur, en dan moet je de stad uit zijn'. En even later' je hebt nog een half uur', 'je hebt nog tien minuten' je hebt nog vijf minuten en dan schieten we op alle auto's'. Maar elke keer gebeurde er niets”.

In christelijk Oost-Beiroet wordt de Paaszondag ruw verstoort als rond het middaguur een straaljager laag over vliegt en de electriciteitscentrale van Djoemhoer, vlak boven Beiroet, beschiet. De klap horen ze niet, maar het afweergeschut wel. De centrale, net weer op volle krachten, krijgt een voltreffer. Schade: 6 miljoen gulden. De christenen achtten zich volledig veilig, de Israëliërs zijn immers alleen op Hezbollah uit, en die steken in Oost-Beiroet af als een vlieg in de melk. De Israëlische minister van defensie is kort en krachtig. Onze electriciteitscentrale in Kirjat Sjmona geraakt? Dan die van jullie ook. Of het nou in christelijk Libanon is of niet. Een Oost-Beiroetenaar: ''We hebben net ons flatgebouw gerenoveerd, en de bewonerscommisssie heeft drie dagen vergaderd of we nu de schuilkelder wel of niet zouden oplappen. Ben ik blij dat we het hebben gedaan''.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden