De rabbijn en de Palestijnse soefisjeik waren echte vrienden

Waren rabbijn Awraham Soetendorp en de Palestijnse soefisjeik Abd Al-Aziz Al-Boechari vijanden die elkaar liefhebben of echte vrienden? Soetendorp antwoordt zonder aarzeling: „Wij waren echte vrienden.”

Het afgelopen weekeinde hoorde Soetendorp dat zijn goede vriend uit Jeruzalem is gestorven. Hij heeft iemand verloren, met wie hij, hoewel hij deel uitmaakte van het andere, Palestijnse kamp, een geweldige zielsverwantschap had. De vriendschap begon in een periode van totale uitzichtloosheid, in oktober 2000. De tweede Palestijnse intifada was kort daarvoor begonnen, na de mislukking van de vredesconferentie van Camp David.

Uitgerekend in die grimmige periode nodigde een vredesactivist Soetendorp uit om samen met hem op een avond sjeik Al-Boechari te bezoeken in het islamitische gedeelte van de oude, ommuurde stad.

Soetendorp heeft dat bezoek beschreven in het boekje ’De rebbe ontmoet...’. De taxichauffeur durfde niet verder en zette zijn klanten af bij een van de poorten van de oude stad, waarna de wandeling begon door dreigende, verlaten straatjes en stegen.

Na een tijdje viel de spanning een beetje weg. De ontvangst bij sjeik Al-Boechari was geweldig. Hij liet zijn bibliotheek zien, met oeroude handschriften. Zijn familie was eeuwen geleden vanuit de stad Boechara in Oezbekistan naar Jeruzalem verhuisd. Sinds die tijd was dit huis familiebezit.

De rabbijn en de soefisjeik spraken over joodse en islamitische mystiek. Samen genoten ze vanaf het dak van het huis van het uitzicht. Soetendorp had het gevoel dat hij de Al-Aksamoskee kon aanraken. Hij besefte dat deze godsdienstig beladen plek, die de partijen zo verdeelt, ook een verbindende spirituele functie kan krijgen.

Beide geestelijken baden samen en genoten van het moment. Boechari zei ervan overtuigd te zijn dat er een einde zou komen aan de haat. In de jaren daarop trof Soetendorp hem nog vaak op bijeenkomsten, waarbij hij zich inzette voor vrede en dialoog tussen joden, moslims en christenen. Twee maanden geleden sprak hij gevoelvolle woorden op een bijeenkomst in Neve Shalom, ter gelegenheid van het overlijden van Soetendorps neef.

Hun contact was vooral spiritueel. Ze hadden het er weinig over, maar ook bij een man als Boechari moet de Palestijnse adrenaline wel eens de overhand hebben gekregen. Ook hij zal zich wel eens hebben opgewonden over nederzettingen. Kan spiritualiteit gewicht in de schaal leggen in een zo grimmig conflict?

Soetendorp: „Een explosie met veel doden in Bagdad haalt de media. Maar er zijn ook veel goede daden, die de media niet halen. Toch bepalen zij uiteindelijk de geschiedenis. Muren vallen om door de som van goede daden. Boechari’s uitgangspunt was dat wie een mens doodt de hele wereld doodt en wie een mens redt de hele wereld redt. Dat staat ook centraal in het joodse denken. Boechari geloofde daar echt in.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden