De PvdA is nooit vies van een bloedbad in eigen huis

Gaat het dan toch gebeuren? Krijgen we alsnog een ouderwetse lijsttrekkersverkiezing, met verhitte debatten in zweterige zaaltjes? Onze hoop is gevestigd op Ton Visser, de D66'er die het wil opnemen tegen zijn partijleider Alexander Pechtold.

Visser, taxichauffeur uit Oisterwijk, stelt zich kandidaat voor het lijsttrekkerschap bij de komende Tweede Kamerverkiezingen om de simpele reden dat de leden wat te kiezen moeten hebben. Tegen Pechtold is hij kansloos, dat weet Visser zelf ook, maar het ontbreken van een uitdager vindt hij - zacht gezegd - armoedig. In een brief aan de partijtop schrijft hij: "Ik vind dat een gemis. En voor een partij als D66 beschamend."

Het moet gezegd: Visser heeft hart voor de partij. Ook in 2002 wierp hij zich in de strijd om het lijsttrekkerschap. Klein probleem: er waren nog tien kandidaten, onder wie Thom de Graaf. Van Ton Visser is na die verkiezing weinig meer vernomen.

Rimpelloos

Een echte lijsttrekkersverkiezing zou een verademing zijn vergeleken met de soepele wijze waarop partijen tegenwoordig hun leiders lanceren. Het CDA heeft Sybrand Buma omarmd nadat een heuse adviescommissie, onder leiding van oud-partijvoorzitter Marja van Bijsterveldt, twee andere kandidaten het stempel 'ongeschikt' gaf. Van Niels van der Stappen, oud-voorzitter van het 'CDA-duurzaamheidsberaad' is bekend dat hij heeft geprobeerd binnen de partij voldoende steun te verwerven om zich in de strijd te kunnen mengen. Zonder succes. En dus lag de weg voor Buma open.

Waar is het echte gevecht gebleven? De harde confrontatie, zoals tussen Jolande Sap en Tofik Dibi, tussen Mark Rutte en Rita Verdonk? GroenLinks had dit keer geen zin meer in een strijd die de partij opnieuw zou beschadigen. Toen Bram van Ojik zich vorig jaar besloot terug te trekken, polste hij, aldus NRC Handelsblad, Bas Eickhout en Kathalijne Buitenweg voor het leiderschap. Beiden voelden daar niets voor. Weg interne verkiezing. Weg spanning.

Bij de ChristenUnie verliep de procedure al even rimpelloos. Arie Slob trok zich vorig jaar terug als partijleider, waarna zijn fractiegenoten bij zichzelf te rade gingen over eventuele opvolging. Alleen Gert-Jan Segers stond op, waar collega's als Carola Schouten en Joël Voordewind bleven zitten. Zo werd de strijd voortijdig beslecht.

Dan de SP. De partij heeft net een spannende verkiezing voor het voorzitterschap achter de rug die een pijnlijke tweespalt blootlegde. Ron Meyer won, maar uitdager Sharon Gesthuizen, die een tegendraadse koers bepleitte, kreeg opvallend veel steun. Dat leed blijft de SP dit keer bespaard. Emile Roemer wordt lijsttrekker bij gebrek aan uitdagers. Het Rotterdamse SP-raadslid Leo de Kleijn overwoog zich kandidaat te stellen, maar acht zichzelf te onbekend. Dat was ongetwijfeld een pittige confrontatie geworden, in de wetenschap dat De Kleijn tot het 'kamp-Gesthuizen' behoort.

Trotse Friezin

Of het bij D66 daadwerkelijk tot een strijd komt, valt nog te bezien. Kandidaten moeten minimaal een jaar lid zijn en in die periode contributie hebben betaald. Daar zal Ton Visser niet over struikelen. Maar hij dient ook handtekeningen van 1 procent van alle D66-leden in te leveren. Dat zijn er grofweg 250. Visser heeft tot 26 mei de tijd om dit te regelen.

Mocht Visser niet slagen in zijn missie, dan kunnen we gelukkig altijd terugvallen op de PvdA, nooit vies van bloederigheid in eigen gelederen. Vooralsnog geeft Diederik Samsom geen enkel signaal af dat hij het binnenkort voor gezien houdt. Lutz Jacobi, trotse Friezin en Kamerlid sinds 2006, is bereid hem uit te dagen. "Al is het alleen maar om de anderen angst in te boezemen!", sprak ze begin dit jaar strijdlustig.

We kunnen niet wachten.

Vrouwelijke lijsttrekkers bij de komende Kamerverkiezingen:

1.Marianne Thieme Partij voor de Dieren

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden