De PvdA heeft een lastig verhaal

In de aanloop naar 22 mei belicht Trouw de partijen die meedoen aan de Europese verkiezingen. De PvdA zet in op werkgelegenheid maar staat er in de peilingen slecht voor.

De verpletterende nederlaag van de PvdA bij de gemeenteraadsverkiezingen op 19 maart dreunt nog steeds na. Naar buiten toe houdt de partijtop de moed erin. "Ik wil er niet van uitgaan dat we verliezen. Daar leg ik me niet bij neer", zei een strijdvaardige Hans Spekman onlangs op de Dag van de Arbeid. Maar diep in hun hart vrezen de sociaal-democraten dat ze een nieuwe nederlaag tegemoet gaan.

De peilingen zien er beroerd uit. Twee zetels, meer zit er niet in. Nu heeft de PvdA drie zetels in het Europees parlement. En dat terwijl deze partij vijf jaar geleden ook al een duikeling maakte: van zeven naar drie zetels. Die driemans-fractie is overigens aan ruzie ten onder gegaan. Noch Thijs Berman noch Judith Merkies noch Emine Bozkurt keert terug in het Europees parlement. Komen de voorspellingen uit dan bestaat de PvdA-fractie straks uit Paul Tang, oud-Tweede Kamerlid en lijsttrekker, en Agnes Jongerius, oud-FNV-voorzitter.

De sociaal-democraten hebben het net als vijf jaar geleden moeilijk in de Europese campagne. De partij heeft een genuanceerde, moeilijk te verkopen boodschap, vergeleken met concurrerende partijen als D66 (rechttoe, rechtaan pro-Europees) of SP (zeer sceptisch over Europa) en PVV (anti-Europa). Europa staat bij veel kiezers voor bureaucratie, een bodemloze financiële put (Griekenland, Spanje) en een paradijs voor grote multinationals en banken, waar de 'gewone man' niets aan heeft. Waar blijven de banen?

Het verhaal van de PvdA is dat Europa inderdaad uit het lood hangt. Teveel oog voor de financiën, te weinig voor de sociale kant. Vandaar het pleidooi voor een harde werkloosheidsnorm van maximaal vijf procent. Zoals er ook een Europese norm is voor het maximale financieringstekort: drie procent. De begrotingsafspraken in Europa moeten volgens de sociaal-democraten worden aangepast, zodat lidstaten meer ruimte krijgen om te investeren in de economie. Bij het op orde brengen van de overheidsfinanciën dienen financiële, economische en sociale factoren in samenhang te worden bekeken. Ministers van sociale zaken van de lidstaten moeten evenveel macht en invloed krijgen als hun collega's van financiën.

Helaas voor de PvdA, maar buiten die partij zijn er weinigen die geloven dat een harde werkloosheidsnorm van maximaal vijf procent gaat werken. Ook binnen de partij is daar niet iedereen van overtuigd. Zie het interview met PvdA-minister van financiën Jeroen Dijsselbloem afgelopen zaterdag in deze krant: "Een werkloosheidsnorm kan alleen maar een beleidsinzet zijn, een streven."

De PvdA mag hopen dat de kiezers het weten te waarderen dat minister Asscher van sociale zaken zich in Brussel het vuur uit de sloffen loopt om de negatieve gevolgen van het vrije verkeer van werknemers in Europa te bestrijden. Oost-Europese werknemers concurreren Nederlandse bouwvakkers en chauffeurs de tent uit. Volgens Asscher moet het een topprioriteit van Brussel worden om uitbuiting te bestrijden. Dus: 'gelijk loon voor gelijk werk', uitbannen van postbusondernemingen, waardoor bedrijven in het eigen land cao-afspraken kunnen ontduiken en een Europees coördinatiecentrum voor gemeenschappelijke controle door inspectiediensten.

Ondertussen is het voor de PvdA een fikse tegenvaller dat het illegalenbeleid van het kabinet in en buiten de partij andermaal onder vuur ligt. Na de gemeenteraadsverkiezingen ging de strafbaarstelling van illegaliteit van tafel in ruil voor een lastenverlichting van een half miljard euro, een concessie aan de VVD. Partijleider Diederik Samsom hoopte zo alle energie in de Europese campagne te kunnen steken, niet langer gekweld door de belastende discussie met de achterban over de onbegrepen en niet-geaccepteerde strafbaarstelling van illegaliteit.

Helaas voor hem is de discussie over het illegalenbeleid weer opgeleefd, een paar weken voor de Europese verkiezingen. Uitgerekend het kinderpardon, waar Samsom zo trots op is, ligt nu onder vuur. De discussie daarover is mede aangezwengeld door Sander Terphuis, nummer elf op de PvdA-kandidatenlijst voor de Europese verkiezingen. Door een al te strenge regeling zouden enkele honderden illegale kinderen en hun familieleden ten onrechte buiten de boot vallen. Staatssecretaris Fred Teeven van justitie zegt dat hij ruimhartig zal bekijken of hij voor schrijnende gevallen over z'n hart zal strijken. Maar of dat tot een pardon zal leiden voor nog eens honderden kinderen? Hoe dan ook, voordat dat duidelijk is, zijn de Europese verkiezingen vermoedelijk al lang en breed voorbij.

Europese doelen

1.

Werkloosheids-norm van maximaal vijf procent.

2.

Extra investeringen in duurzame energie en 'groene' technologie die banen moeten opleveren, vooral voor jongeren.

3.

Bestrijding van oneerlijke concurrentie en verdringing van banen.

4.

Aanpak van banken en bonussen: hogere buffers voor banken en bonussen van maximaal twintig procent van het jaarsalaris.

5.

Europese erkenning van het homohuwelijk.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden