de productontwerpers

Simon Akkaya (33) en Maarten Heijltjes (34) zijn van Waarmakers, een productontwerpbureau in de oude Bijlmerbajes in Amsterdam. Ze bedachten de R16, een duurzame lamp van verpakkingsmateriaal.

In de oude wasruimte van de Bijlmerbajes staat een tafel gemaakt van iepenhout, in de betegelde ruimte hangen strak vormgegeven lampen. In de hoek staat een aantal cactussen. Hier werken de product- ontwerpers Maarten Heijltjes en Simon Akkaya. Tot een paar jaar terug deden gevangenen hier de was. De weegschaal, waarmee de karren vol was werden gewogen om te controleren of niemand zich had verstopt tussen de vuile lakens, staat er nog. Net als de kasten en de reusachtige wasmachines. In veel van de ruimtes zitten nu creatieve bedrijfjes. In de cellen geen gevangenen meer, maar vluchtelingen. Akkaya en Heijltjes werken sinds een aantal weken in de voormalige gevangenis. Ze zullen ook gaan samenwerken met vluchtelingen, vertelt Heijltjes. Want: "Je bent als bedrijf meer dan alleen de producten die je de wereld in helpt."


De twee kwamen vers van de Technische Universiteit in Delft, toen ze in 2009 begonnen met Waarmakers. Elk product dat ze ontwerpen, heeft een duurzame of sociale boodschap. Hun eerste idee was de Goedzak - inmiddels bekend door de campagne van Albert Heijn van afgelopen Kerst. Mensen kunnen spullen die ze niet meer nodig hebben, maar die nog wel goed zijn, in de Goedzak stoppen. Heijltjes: "Zo weten anderen: dit is geen vuilnis, maar dit zijn leuke spullen." Zeven jaar lang werkten ze hard om het project van de grond te krijgen: ze benaderden gemeentes, afvaldiensten en tweedehandswinkels. Na al die jaren van proberen, begint het nu eindelijk te lopen, zegt Akkaya. "Het succes van de Goedzak laat zien dat de economie verandert, het gaat in deze tijd steeds vaker ook om de maatschappelijke waarde van een product."


De 3D-printer in de ruimte draait overuren. Zo'n twee uur doet de printer over een onderdeeltje dat dient als fitting voor hun nieuwste ontwerp: de R16. Het is een lamp die op het eerste gezicht doet denken aan de tl-lampen die je in de jaren negentig in elk kantoor zag hangen. Dit is alleen anders: het is een duurzame ledlamp, de armatuur is van karton en de constructie wordt bijeengehouden door een potlood en een munt van vijf cent. Zo'n tweehonderd zijn er inmiddels van geproduceerd. Tientallen hulsen liggen in een kast klaar om bewerkt te worden tot lamp.


De R16 ontstond toen ze werkten aan een andere lamp, gemaakt van iepenhout uit Amsterdam. Ze waren voor deze lamp op zoek naar de beste, meest duurzame tl-verlichting. Heijltjes: "We hadden een enorme hoeveelheid besteld, die kregen we opgestuurd in kartonnen verzendkokers. We vonden het zonde om al die kokers weg te gooien, en zo kwamen we op het idee om een zero waste-lamp te ontwerpen."


Akkaya en Heijltjes zijn makers van ideeën. Hun samenwerking bestaat vooral uit eindeloos discussiëren, legt Akkaya uit: "Dat doen we heel intensief en lang. Je probeert steeds de ander te overtuigen vanuit een ander standpunt. Zo scherp je het idee." Het kan om de kleinste details gaan, lachen de twee.


Bij de R16 ging het bijvoorbeeld om het potlood: moesten ze dat wel of niet in het ontwerp verwerken? Het idee is dat mensen na de bezorging van de lamp thuis zelf een potlood en een muntje van vijf cent toevoegen aan het ontwerp. Hierdoor komt de fitting vast te zitten. Akkaya: "Je vraagt je tijdens het proces af: is het wel echt een toevoeging, of verstoort het de vorm?" Uiteindelijk besloten ze het potloodje te gebruiken.


Akkaya: "Je zoekt een product waar mensen zich mee kunnen identificeren. Zo'n potloodje stelt je eigenlijk een vraag." Mensen die de R16 in huis hebben, kunnen door zo'n opvallend detail aan hun bezoekers vertellen wat het idee achter de lamp is. "Het opent gelijk het gesprek over hoe je duurzaam omgaat met je omgeving."


Wie zijn de mensen die van een ambacht hun beroep hebben gemaakt?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden