De prijs van kaas stijgt, terwijl de producent minder verdient. Waarom?

null Beeld ANP
Beeld ANP

Kaas. We betalen er meer voor dan een jaar geleden. De prijs van een stuk Old Amsterdam, Leerdammer of Maaslander lag in januari zes procent hoger dan in 2014. Maar de cijfers die het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) vandaag bekend maakte, lijken tegenstrijdig. Want gek genoeg kregen de kaasmakers juist vijftien procent minder voor hun producten, de grootste prijsdaling in tien jaar tijd. Hoe kan dat?

Er zijn verschillende verklaringen voor de tegenstelling. Volgens het statistiekbureau zijn de langlopende contracten tussen voedselproducenten en de detailhandel, groothandel, en supermarkten de belangrijkste oorzaak. "Daardoor wordt de consumentenprijs met enige vertraging aan de producentenprijs aangepast", stelt Marjolijn Jaarsma van het CBS.

Ook hebben kaasmakers hun productie opgevoerd. Ze spelen hiermee in op de afschaffing van het Europese melkquotum. Nadat de melkprijs dertig jaar lang is gereguleerd, ontstaat er eind maart een vrije markt. Jaarsma: "En kaasproducenten anticiperen daar nu al op. Het aanbod is dus groter dan voorheen, waardoor de prijs inzakt. Maar het duurt dus nog even voordat die daling bij de klant aankomt."

Waarheen het verschil tussen de gestegen consumentenprijs en de daling van de inkomsten voor kaasmakers naartoe gaat, durft het CBS niet te zeggen. "Ergens tussen de producent en de winkel wordt die marge binnengetikt. Maar omdat kaas van groothandels tot speciaalzaken wordt verkocht, kunnen we niet vaststellen op welke plek het blijft hangen", aldus Jaarsma.

Russische boycot
Waar de kaasmaker in Nederland vijftien procent minder kreeg voor zijn waren, daalde de producentenprijs van kaas op de exportmarkt met tien procent. Dat heeft grotendeels te maken met Rusland. Vijf maanden geleden boycotte het land de import van voedingsmiddelen als vlees en verschillende groenten. Ook zuivel wordt geweerd.

De Nederlandse export van voedingsmiddelen wordt geraakt door de boycot. Zo ging bijna zeven procent van alle kaas die we uitvoeren naar Rusland. Goed voor 233 miljoen euro in 2013. Kaas is daarmee het belangrijkste geboycotte exportproduct voor Nederland. Het neemt bijna de helft van de totale waarde aan geweerde goederen in beslag.

Naast de Russische boycot, spelen de tegenvallende vraag uit Azië en de toegenomen kaasproductie een rol bij de dalende producentenprijzen op de exportmarkt.

null Beeld CBS
Beeld CBS
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden