De prijs van emancipatie

Leve de huishoudster en de kinderjuffrouw en dan liefst ook nog inwonend. Mannen weten het al drieduizend jaar. Werken (niet alleen maar een beetje aanklooien), zorgen voor de kinderen (niet alleen maar met het grut op zondag naar McDonalds) en ook nog op een acceptabel niveau de liefde bedrijven (met de moeder van de kinderen in een eeuwig durend huwelijk) - is een ondoenlijke opgave.

De vrouwen zijn er inmiddels ook achter. Een flink aantal flinke vrouwen redt het natuurlijk wel, een flink aantal nog veel flinkere vrouwen belandt opgebrand in de wao. En dan zijn er nog de vrouwen die alles part-time doen: een paar dagen per week werken, het kleinste kind een paar dagen naar de crêche, een paar keer per week seks. Maar ook die groep vrouwen krijgt vroeg of laat de rekening gepresenteerd: alles half gedaan helpt niet om status en macht, een goed salaris en een goed pensioen te verwerven.

,,Kies een man die een of twee dagen in de week helpt, als je carrière wilt maken'' tipte een journaliste haar vrouwelijke collegae, bijeen voor het congres Vrouwen en Media, zaterdag in de zalen van de Tweede Kamer. ,,Neem een kinderjuf in huis'', adviseerde Caroline de Gruyter. Maar ja, deze correspondente woont en werkt in Jeruzalem. Ze heeft een Fillippijnse dame die er voor zorgt dat ze werk kan doen 'dat ik leuk vind'. Een vierdaagse werk-man, een gastarbeiderse kinderjuf, leuk werk en een kindje: de mix van de moderne vrouw.

Laten we beginnen met die man. Zou ik de enige zijn die Betty Friedans 'The Feminine Mystique' is vergeten? Over de treurnis van de huisvrouw, geïsoleerd in haar woning in zo'n ellendige buitenwijk? Zonder aanspraak, zonder ontwikkeling, zonder uitzicht op een betekenisvol mensenbestaan? Strijken, poetsen, de ramen lappen, de bedden opmaken, de oven uitsoppen, de wc schoonmaken, het is allemaal even vervelend. Mannen laten zich geen oor aannaaien. Waarom zou je die dingen doen. Alleen maar om het predicaat 'ongeëmancipeerd' te ontlopen?

Bovendien, wat waar is voor vrouwen: met deeltijd verwerf je geen positie met status en macht, een behoorlijk salaris en een behoorlijk pensioen, geldt ook voor mannen. En willen we echt mannen, die niet al hun talenten hebben ontwikkeld?

Een gastarbeiderse kinderjuf. Gastarbeiders, illegalen, werkelozen, gestrande vluchtelingen genoeg, maar we hebben er de cultuur niet meer voor. De strijd voor meer gelijkwaardige relaties die in de jaren zestig en zeventig werd gevoerd, is gewonnen. Maar het betekent ook dat we alle werkkrachten in het huishouden die we nodig hebben als we ons economisch en maatschappelijk willen ontplooien - een huishoudster, een kinderjuffrouw, een tuinman, een klusjesman, een werkster - niet meer onbekommerd kunnen commanderen. Iedereen is té vertrouwd geworden, allemaal vrienden en vriendinnen, die we niet als Thatcher-klonen zonder schuldgevoel het vuile werk kunnen laten opknappen.

Leuk werk. Tja. Ook het werk dat status en macht oplevert, vergt veel energie, tanden op elkaar en doorkachelen. Net als bij een bevalling vergeet je gelukkig achteraf hoeveel moeite er zit tussen 'we gaan ervoor' (wat een vreselijke uitdrukking trouwens) en het 'we hebben het geklaard' (idem).

Eigenlijk is wat wij geëmancipeerde vrouwen en mannen willen, het negentiende eeuwse huishouden; niet met ondergeschikten die geen ondergeschikten meer zijn, maar met dienstmevrouwen en dienstmijnheren met wie we 'kunnen communiceren', die 'met ons meedenken'. En die ondertussen wel nog zo goedkoop zijn dat ons zwoegen buitenshuis een surplus aan geld en goederen blijft opleveren. Want daarzonder is leuk werk helemaal niet leuk. Wat we willen is ouderwetse klassenmaatschappij, een leuke.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden