'De president heeft ons hart gebroken'

interview De Oegandees Julius Matovu kan in Nederland wel openlijk trots zijn

Hij voelde zich altijd terug in de kast geduwd, vertelt Julius Matovu (32). Maar hier in Nederland is hij openlijk trots op zijn homoseksualiteit. Dat was onmogelijk in Oeganda, ook voordat daar de omstreden antihomowet maandag werd ondertekend.

"Ons hart is gebroken na de beslissing van president Museveni. Iedereen is zo verdrietig, vooral omdat we niet hadden verwacht dat het zo ver zou komen." Museveni zei in december nog de wet die homoseksualiteit strafbaar stelt niet te ondertekenen omdat 'je mensen niet kunt straffen voor het feit dat ze abnormaal zijn'. Ook staat er een Oegandese handtekening onder de VN-Verklaring van de Rechten van de Mens. Matovu hoopte dat die tenminste nog iets waard zou zijn.

Nadat Matovu een keer was opgepakt, ontvluchtte hij zijn land. Een jaar geleden kwam hij in Nederland aan, waar hij in Alkmaar zijn asielprocedure afwacht. Ondertussen is hij betrokken bij de in Nederland opgerichte actiegroep Uganda Gay on Move. Hij heeft berichten gehoord van meer homoseksuelen die de afgelopen dagen hun moederland ontvluchtten, via Kenia. Zo kwam hij eind 2012 ook naar Nederland.

In een dorpje bij Kampala ging het met Matovu, boer en succesvol bananenhandelaar, best goed. "Je zou zeggen: middenklasse. Maar ik kon niet mezelf zijn. Hand in hand lopen op straat? Kussen? Onmogelijk. Je wordt uitgescholden op straat. In kerkgemeenschappen wordt er tegen je gepreekt. Het is compleet anders dan in het tolerante Nederland."

Hij ontdekte rond zijn twaalfde homoseksuele gevoelens. "Het was angstaanjagend. Ik had heel erg het gevoel dat ik niet normaal was. Na een tijdje ontmoette ik iemand met wie ik erover kon praten. Die had hetzelfde. Ik leerde mezelf te accepteren. Later had ik relaties, vriendjes. Maar dat was altijd verwarrend. Het moest altijd verborgen blijven."

Zijn vader heeft het nooit geweten, zijn moeder begon vermoedens te krijgen toen Matovu maar geen kinderen kreeg. "Nadat mijn moeder overleed, gaf mijn familie mij de schuld. Mijn homoseksualiteit zou haar dood hebben veroorzaakt."

In 2010 werd Matovu opgepakt. Zelf denkt hij omdat hij David Cato kende, de een jaar later gelynchte homoactivist. "Politie in burger beschuldigde me ervan dat ik lid was van een bende die kinderen zou ronselen voor homoseksualiteit. Onzin." Nadat Matovu vrij kwam, besloot hij te vluchten. "Er is een homobeweging in Oeganda, maar die is erg ondergronds. Er zijn ook heteroseksuelen die ons helpen. Zo kreeg ik papieren om naar het buitenland te gaan."

Dat Nederland nu de ontwikkelingshulp uit protest stopzet, noemt hij geen slechte zet. "Maar ik vrees dat dit ook onschuldigen zal treffen. Niet de rijken die de wetten maken. Wel moeten Westerse landen druk blijven uitoefenen. Pak bijvoorbeeld visa af van iedereen die mee heeft geholpen aan deze wetgeving."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden