De premier in november

Weer was de dag grijs en vol van november. De minister-president leek me niet in vorm. Hij stapte met enkele minuten vertraging het perszaaltje van Nieuwspoort binnen, kort aangekondigd door zijn woordvoerder. Ik keek er online naar vanaf mijn werkkamer. Boven mijn tafel brandde de lamp. Het was even na half vier in de middag. De duisternis rukte op.

De minister-president snoof even. Hij was verkouden. Niet erg, maar genoeg om geïrriteerd te zijn. Die indruk wekte hij meteen. Hij was hier met tegenzin. Misschien dacht hij aan zijn bed, een hete grog, Mozart.

Hij sprak snel, je zou kunnen zeggen dat hij iets afraffelde. Tussen zijn zinnen door poogde hij onopgemerkt te snuiven. Soms veegde hij even met een vinger langs zijn neus.

Het ging over het bestuursakkoord tussen Rijk, provincie en gemeenten en de asielinstroom. Hij sprak snel en ik noteerde woorden, zinsfragmenten, de beleidsmakerstaal, die probleembeheersing moet suggereren.

Doorstroom statushouders, ruimte voor opvang, het integraal plan 'nareis', het sporenbeleid, de én -én -én- aanpak van het kabinet, het EU-Turkije actieplan, het actieprogramma integrale aanpak jihadisme tot en met de wet computercriminaliteit Romeinse drie.

Hij diste het koud op. En snoof.

Het tl-licht stond om hem heen.

Tussendoor had ik ook nog 'de meldplicht voor jihadisten' genoteerd, een maatregel die, vermoedde ik, de inlichtingendiensten overbodig zou maken.

De vragen konden komen.

De minister-president keek leeg de ruimte in.

De opvang zou 'sober' zijn, wat is sober?

Was de eerste vraag.

Een kort schouderophalen. "Containerwoningen, verbouwde kantoren", bracht hij uit.

Er kwam 350 miljoen extra ter beschikking voor de asielinstroom. Wat hadden de ministeries daarvoor moeten inleveren?

"Niets", zei de minister-president. "Dat weten we uit de plooien te persen. Je kijkt naar meevallers en tegenvallers."

De journalist vroeg door, ze vragen eigenlijk altijd door, de minister-president weet dat. Dus herhaalde hij zichzelf, snuivend, vinger langs de neus, één en al tegenzin. "Het is de normale systematiek", zei hij afkappend. Thuis vroeg ik me af hoeveel ik uit mijn plooien zou kunnen persen.

En ja hoor, daar kwam dat 'mini-Schengen', dat Dijsselbloem had gebruikt. Nee nee we richten alle energie op Europese afspraken, de EU-28 benadering, afspraken met Turkije, afschermen van buitengrenzen, verdeling van instroom. Maar mini-Schengen dan? "Nogmaals: ik gebruik die term zelfs niet. Maar we zijn wel bezig met scenario's." Voor als al het andere faalt. En Nederland zijn eigen grens moet bewaken. Maar dat zei een journalist.

Staat het voortbestaan van de EU op het spel - of onze welvaart - waren de slotvragen, op deze grijze novemberdag.

"Ik help niemand daarover te speculeren", zei de minister-president. Weer dat aandringen.

"De hoge instroom raakt alles."

Hij snoof, zei 'goed weekend' en verdween.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden