De poncho van Allende

Drie weken terug brachten we een lijstje van de tien grootste socialistenvreters in de oude ARP, met op nummer negen Kees Boertien. Kees met een K, niet met een C, mailde zijn zoon Egbert in een reactie.

De jonge Boertien viel niet zozeer over de verkeerde spelling van zijn vaders voornaam, als wel over diens aanwezigheid in het gezelschap. Het lijstje diende om aan te geven dat een calvinistisch-rood kabinet bijzonder is. De calvinisten hadden het nooit zo op de PvdA. Behoorde Kees Boertien, kamerlid, minister van ontwikkelingshulp in het kabinet-Biesheuvel, naderhand commissaris der koningin in Zeeland, tot de mannenbroeders die de rooien rauw lustten?

Ja, mailde de jonge Boertien, zijn vader was minister geweest van een kabinet met de VVD, het kabinet-Biesheuvel, maar uit de gesprekken die hij met hem in de loop der jaren had gevoerd was 'toch meer een voorliefde voor de PvdA naar voren gekomen'. Hij was dan ook benieuwd waarom wij zijn vader tot de socialistenvreters rekenden, een nog grotere zelfs dan Walburg. Hij kende Walburg nog wel. 'Echt een van het oude stempel met verhalen over zijn zeer koloniale periode in het voormalig Nederlands-Indië'.

We zijn vooral afgegaan op de weerstand van Boertien in 1973 tegen samenwerking met de PvdA. Dat was misschien te kort door de bocht. Zoekend naar de motieven van Boertien, blijkt dat zijn bezwaren meer leken voort te komen uit liefde voor de ARP dan uit afkeer van de PvdA. Begin 1973, toen de fractie voor de vraag stond of ze een links minderheidskabinet moest gedogen, zei Boertien nee. Aangezien deze partijen niets wilden toegeven op hun program, moest de ARP niet als hun waterdrager dienen. Daarmee zou de partij zichzelf geweld aandoen. 'Dat heeft met karakter en zelfrespect te maken', zei hij. Liever zag hij weer een kabinet van confessionelen en VVD.

Wat later liet hij zich vol onbegrip uit over het besluit van Jaap Boersma, verleid door de socialistische formateur Burger, tot een kabinet-Den Uyl toe te treden. Boersma was volgens de jonge Boertien 'een vriend van de familie via de politiek'. Dat verklaart vermoedelijk waarom Boertien in het ijlings belegde fractieberaad als eerste vol verbijstering sprak. Hij viel niet over de politieke keuze van Boersma, maar vond het niet netjes dat deze buiten de fractie om had gehandeld. In de finale fractievergadering over al dan niet steunen van het kabinet-Den Uyl bleef Boertien op zijn lijn. Dat bracht hem tegenover Aantjes, Boersma en De Gaay Fortman en in het kamp van PvdA-vreters als Biesheuvel, Schakel en Van Dam. Daar staat tegenover dat Biesheuvel in die dagen eens zei dat Boersma 'niet progressiever was dan Aantjes en Boertien'.

Zijn zoon voegt daar nog iets aan toe. Hij vertelt dat zijn vader er als minister veel aan gelegen was namens Nederland de wereldhandelsconferentie Unctad III in Chili bij te wonen. Hij had daar zelfs slaande ruzie over gehad met de liberale minister van economische zaken, Langman. De christelijke gereformeerde Boertien won van de gereformeerde Langman en ging naar Chili. Volgens zijn zoon bezocht hij in dat land 'heel bewust' de socialistische president Allende, van wie hij een poncho cadeau kreeg. Deze poncho lag over de kist waarin Boertien vorig jaar thuis lag opgebaard.

Het beroemdste tweede kabinet is een kabinet dat er nooit is gekomen: het tweede kabinet-Den Uyl. De ervaring kan Balkenende en Bos leren dat tweede kabinetten zelden een lang en gelukkig leven is beschoren. Onze huisstatisticus zette de ongelukkigen op een rij.

De tien jongste tweede kabinetten:

1 Kok II (1998-2002)

2 Lubbers II (1986-89)

3 Van Agt II (1981-82)

4 Biesheuvel II (1972-73)

5 Beel II (1958-59)

6 Drees II (1951-52)

7 Gerbrandy II (feb 1945-juni 45)

8 De Geer II (1939-40)

9 Colijn II (1933-35)

10 Ruys de Beerenbrouck II (1922-25)

Reacties? parlement@trouw.nl

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden