De politieke islam wint, maar voor hoe lang?

Verkiezingsposter van de Egyptische Moslim Broederschap. Beeld reuters
Verkiezingsposter van de Egyptische Moslim Broederschap.Beeld reuters

Na de Arabische Lente won de politieke islam de hoofdprijs, concludeert islamoloog Haroon Moghul. Maar duurzaamheid is niet gegarandeerd.

De islamhistoricus en hoofdredacteur van het Amerikaanse tijdschrift Islamic Monthly frist u even op: in Marokko en Tunesië hebben islamistische partijen de verkiezingen gewonnen. En in Egypte loopt de Moslimbroederschap op kop, maar gooit ook de orthodoxe salafistenpartij hoge ogen.

Wegstemmen
Is de Arabische politiek aan het islamiseren? Moghul is niet overtuigd. In het webmagazine Religion Dispatches beschrijft hij de drie voornaamste uitdagingen voor de nieuwe machthebbers. De eerste: islamitische partijen mogen dan op religieus-conservatieve wijze hun landen gaan besturen, ze lijken niet van plan om beslag te leggen op de politieke structuren.

'Egypte en Tunesië gaan voor civiel bestuur - geen militair gezag, geen (puur) islamisme en geen expliciet secularisme.' Dat is wel zo eerlijk, maar maakt hun overwinning minder grondig en duurzaam. In de nieuwe democratieën kan het volk hen bij de volgende verkiezingen zo wegstemmen.

Niet traditioneel
Daarnaast doen de winnende partijen niet aan 'traditionele' politieke islam. Ze pleiten vooral voor economische beterschap, transparante en eerlijke politiek en sociale welvaart. Hoewel ze hun inspiratie uit de koran halen, lijkt Moghul te zeggen, bedrijven ze geen onversneden islampolitiek.

De nieuwe aanpak biedt meer uitzicht op electoraal succes dan aandacht voor zedigheid, een grotere rol voor religie in de openbare ruimte en moreel-religeuze zaken. De partijen die wél radicaal zijn, bungelen in de marge. 'Ik kan me niet voorstellen dat salafistische partijen met hun (bekrompen, impopulaire en historisch onconventionele) interpretaties van de sharia het ver gaan schoppen.'

Welvaart
Tot slot is Europa niet de enige regio waar geld belangrijker is dan politiek. Ook de Arabische partijen moeten gaan zorgen voor welvaart. Zelfs de stabiële democratieën worden nu geconfronteerd met economisch protest - denk aan de Occupy-beweging.

'Prille, arme en onderontwikkelde democratieën lopen aanzienlijk meer kans op burgerlijke onrust. Of je nu links bent of rechts, de markt wint altijd.' De islamist mag wel oppassen, meent Moghul. Als hij de burger tegen zich krijgt, is het met hem gedaan.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden