De politieke discussie laait weer op: moet betaalde seks verboden worden?

Beeld ANP

Jongerenbeweging Exxpose wil seks kopen strafbaar maken en biedt de Tweede Kamer 40.000 handtekeningen aan.

De initiatiefnemers van de petitie staat het Zweedse model voor ogen, waar prostitueebezoek is verboden. Eén ding heeft christelijke jongerenbeweging Exxpose al bereikt: de politieke discussie over het Nederlandse prostitutiebeleid is weer opgelaaid. Vooral ChristenUnie en CDA voelen voor een nieuw debat. 

Dat debat kent een lange voorgeschiedenis. Vrijwel op hetzelfde moment dat de Zweden kozen voor hun ‘noordse model’, waarin de prostitueebezoeker strafbaar is, hief Nederland in het jaar 2000 het bordeelverbod op. Beide landen hadden met de tegenstrijdige maatregelen hetzelfde doel voor ogen: verbetering van de positie van de vrouw en uitbanning van misstanden.

Maar de misstanden bleven en namen zelfs toe. In Nederland leeft inmiddels sterk het idee dat legalisering van het beroep niet heeft gebracht wat ervan werd verwacht. De sector groeide sterk, door onder meer de opkomst van sekshandel via internet, internationale criminele netwerken en de toestroom van meisjes en vrouwen uit Oost-Europese lidstaten.

Pooierverbod

Sindsdien zijn er allerlei pogingen gedaan mensenhandel en dwang binnen de seksindustrie aan te pakken. Deze coalitie sprak in het regeerakkoord een pooierverbod af. Er komt een strenger vergunningenstelsel voor ­alle ‘bedrijfsmatige seksuele activi­teiten’, om onder meer de thuiswerkers en escortbranche in beeld te krijgen. Vrouwen die willen stoppen krijgen een ‘uitstapprogramma’ aangeboden.

Ook de rol van de sekskoper ligt onder de loep. Die moet straks zelf gaan controleren of sprake is van dwang. Bij de Eerste Kamer ligt nu een wetsvoorstel van CDA, SP en PvdA, waarmee iemand die ‘redelijkerwijs kan vermoeden’ dat een prostituee onder dwang handelt en dus slachtoffer is van mensenhandel, strafbaar wordt. De hoogte van deze straf is maximaal vier jaar cel of een geldboete van 20.000 euro.

Beeld anp

Of seks kopen sowieso strafbaar moet zijn, lijkt politiek nog een brug te ver. D66 vindt ‘criminaliseren van prostitutiebezoek’ geen oplossing en wil op een andere manier misstanden als armoede en uitbuiting aanpakken. Ook de VVD voelt er weinig voor. Het CDA is blij met de petitie. Kamerlid Anne Kuik ziet veel misstanden en ‘moderne slavernij’ in de prostitutie. “We moeten ons afvragen: hoeveel vrouwen doen het werk echt vrijwillig? Het huidige beleid van legalisering heeft gefaald.” Kuik wil een nog grotere verantwoordelijkheid bij de klant neerleggen. “Die zou zich bijvoorbeeld moeten vergewissen of de prostituee die hij bezoekt wel een vergunning heeft.”

De ChristenUnie zoekt naar de oplossing waarbij ‘zo min mogelijk slachtoffers vallen’. Partijleider Gert-Jan Segers: “Nederland doet het nu heel slecht. Het gaat om 1000 slachtoffers per jaar die worden verkracht, mishandeld of zelfs gedood.” Segers wil daarom eerst een vergelijkend onderzoek naar het systeem in Zweden, Duitsland en Nederland, en mogelijk nog meer landen. “Mijn sterke indruk is dat Zweden het beter doet.”

Ideologie

Oud-PvdA-Kamerlid Myrthe Hilkens bezocht in 2013 Zweden, samen met Segers. “Mij is toen heel duidelijk geworden dat deze discussie altijd om ideologie gaat. Voor ieder beleidsmodel is een passend onderzoek te vinden. Zweden kiest heel duidelijk: je lichaam voor geld verkopen op basis van gelijkwaardigheid is niet mogelijk.” Hilkens raakte destijds niet overtuigd van het Zweedse model, waar de politie zich richt op de koper in plaats van de pooiers. “Criminaliseren bande het probleem in Zweden niet uit. Wat dan wel? Dat is uiterst complex, er is geen heilige graal.”

De belangenvereniging voor sekswerkers Proud stelt in een reactie dat invoering van een sekskoopverbod ‘schadelijk’ zou zijn en de criminaliteit rond sekswerk alleen maar verhoogt.

Lees ook: 

Sekspark Amsterdam: te veel toeristen, te weinig klanten

Amsterdam worstelt al decennia met de jungle van het Wallengebied, vergeefs. Prostituees en bewoners lijden onder de 2,5 miljoen bezoekers in het sekspretpark.‘Het lijkt alsof we apen zijn.’

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden