Stikstofprotesten

De politie stond machteloos tegenover boze boeren en bouwers, erkent justitie

De langzaamaan-acties veroorzaakten in oktober veel vertraging in de ochtendspits. Boeren en bouwers protesteerden tegen het stikstofbeleid van het kabinet.Beeld Ton Toemen

Het boerenprotest in oktober was te massaal en met alcohol overgoten. De politie kon niets uitrichten tegen de horde tractoren, erkent justitie nu.

Politie en justitie geven toe dat zij de boerendemonstraties van 1 en 16 oktober, en het bouwersprotest twee weken later, niet in de hand hadden. Onderling was de afspraak gemaakt dat er geen enkele tractor op de snelweg werd toegelaten. Toch konden er vijfduizend het asfalt oprijden. “Ze waren gewoon niet tegen te houden”, zegt verantwoordelijk officier van justitie Linda Bregman in het blad Opportuun.

Volgens Bregman hebben de aanvragers van de demonstratie vanaf dag één ‘scherp gecommuniceerd’ door overleg af te wijzen en te stellen dat ze alleen op hun eigen manier wensten te demonstreren. Ook waarschuwden ze dat ze hun achterban niet in de hand hadden. Dat was volgens Bregman de eerste red flag.

‘Vergis je niet: de dynamiek was echt niet fijn’

In de ochtend van 1 oktober bleek dat protesterende boeren het verbod om met de tractor de snelweg op te rijden, massaal negeerden. De politie kon er niets tegen beginnen. “De agenten moesten echt aan de kant”, aldus Bregman. “Vergis je niet: de dynamiek was echt niet fijn. Je kunt dan wel van alles bedenken en gaan inzetten, maar de dilemma’s zijn groot. Chauffeurs van vrachtwagens die waren ingehuurd als beweegbare afzetting van het Binnenhof, werden bedreigd en geïntimideerd. Er was veel alcohol in het spel.” 

Daarenboven stond het grote publiek op dat moment nog vrij massaal achter de demonstranten. Bregman: “Als je dan stevig optreedt, kan de boel enorm escaleren, met alle risico’s van dien.” Daarom is zij van oordeel dat de politie door níet in te grijpen, heel verstandig heeft gehandeld. “Zij heeft gekozen voor zo veel mogelijk veiligheid op de snelweg. Daar reden ook gewoon gezinnen en mensen op weg naar hun werk.”

Tractoren – heeft Bregman gemerkt – zijn heel moeilijk te stoppen, omdat zij bij blokkades eenvoudig via de berm of het weiland verder kunnen. Ook het feit dat ze geen kenteken hoeven voeren, bemoeilijkt de handhaving.

Op 1 oktober was er sprake van de langste ochtendspits ooit, met 1136 kilometer file. Volgens Bregman vonden er die ochtend meer dan twintig zogeheten driehoeksoverleggen plaats, waarin justitie, de burgemeester en de politie de openbare orde bespreken.

Lees ook: 

Met de protesterende boeren had Sicco Mansholt wel raad geweten

De Nederlandse intensieve landbouw kreeg gestalte door landbouwminister Sicco Mansholt. Maar zou hij de actievoerende boeren op het Malieveld hebben gesteund? ‘Hij wilde perspectief voor de sector, maar niet voor alle boeren’, aldus zijn biograaf.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden