De ph-waarde van het Limburgs Symfonie Orkest

Het is zover. Het Limburgs Symphonie Orkest, dat in 2008 125 jaar oud wordt, heeft zijn chique ’ph’ laten vallen en afficheert zichzelf voortaan als Limburgs Symfonie Orkest. Boem! We gaan er niet al te dramatisch over doen, maar toch verdwijnt er met die lettercombinatie iets van historie, van trots, van eigenwaarde. Die ’ph’ had iets gouvernementeels, iets wat paste bij dat bourgondische en carnavaleske orkest in het zuiden. Of zoals iemand het op het weblog van Toonkunstkoor Maastricht verwoordde: „Jammer, die ’ph’ gaf het orkest iets eigens”.

Als beginnend muziekjournalist werd je door de muziekredacteur direct gewezen op de correcte spelling van de verschillende orkesten en ensembles in Nederland – en vooral op die verplichte ’ph’ van het Limburgs Orkest. Er waren meer valkuilen. Zo had je het Radio Filharmonisch Orkest, maar in Rotterdam zat een Philharmonisch Orkest. Je had het Radio Symfonie Orkest, inmiddels herdoopt in Radio Kamer Filharmonie en het Noordhollands Philharmonisch werd Holland Symfonia, inmiddels neergestreken in de Haarlemse Philharmonie. Je struikelt over de ff’en en de ph’s en enige duidelijkheid over wie welke letter(s) gebruikt en waarom is er eigenlijk niet.

Maar over symfonie en symfonisch bestond sinds de jaren vijftig nauwelijks nog onenigheid. Symphonie heeft echt iets ouderwets, zoiets als philatelist of homophiel. En toch spreekt men in Engeland, Frankrijk en Duitsland nog steeds zonder problemen van symphony, symphonie en Symphonie; al hebben de Duitsers tegenwoordig een voorkeur voor Sinfonie waar naast de ’ph’ ook de ’y’ vervangen is.

Nieuwlichterij of gewoon met je tijd meegaan? We mochten een tijdlang ’konsert’ schrijven, maar dat heilloze met-de-tijd-meegaan is gelukkig snel de nek omgedraaid.

In 1954 werd overigens al furieus gereageerd op de omspelling van ’rhythme’ naar ’ritme’. Tegenstanders schermden met emotionele argumenten en bepleitten dat het woordbeeld van ’rhythme’ zoveel mooier en eleganter was en dat de etymologische afkomst – het Latijnse rhythmus – tenminste duidelijk was. Wie maalt er tegenwoordig nog om dat we ’ritme’ schrijven?

Zo zal de vervanging van ’ph’ door ’f’ in Limburg ook verder wel geruisloos aanvaard worden. Zeker als het orkest voor het jubileum-seizoen zoveel moois in de aanbieding heeft. Chef-dirigent Ed Spanjaard gaat er Mahler I en Bruckner VIII doen. Marijn Simons componeerde zijn Tweede symfonie in opdracht van het orkest. Bij Opera Zuid dirigeert Spanjaard het orkest in Puccini’s ’Il trittico’ en Spanjaard zal zelf solist zijn in een pianoconcert van Mozart; bij die gelegenheid geeft hij zijn stokje aan Jaap van Zweden. Met ook nog een nieuw logo wordt het vast een phantastisch seizoen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden