De perverse domineesdochter

Domineesdochter Tori Amos heeft een cd uitgebracht onder de titel ‘Abnormally Attracted To Sin’. Daar wilde predikant Jan Andries de Boer meer van weten.

Niet zonder vooroordeel ging ik luisteren. Ik volg Tori Amos al langer en verwachtte het een en ander aan new age, godinnenmystiek en hekserij aan te treffen. Maar dat ontbreekt hier. En de muziek klinkt verrassend goed.

De zonde blijkt (opnieuw) te zitten in de seksualiteit, en wel van sado-masochistische aard. Al op ‘Little Earthquakes’ uit 1992 bezong Amos de geneugten van het leer. En hoe weinig ze kiest voor een koosjere vorm van leven liet ze zien op een foto in het boekje bij ‘Boys for Pele’ (1996), waarop ze een biggetje de borst geeft. Het lijkt erop dat zij tot die categorie (ex-)christenen behoort, die een levenslange fascinatie hebben overgehouden aan de manier waarop er bij hen is ingehamerd hoe zondig ze zijn en hoezeer seks en zonde met elkaar verbonden zijn.

In het prachtig uitgevoerde boekje van haar nieuwe cd 'Abnormally attracted to sin' heeft Amos zich dit keer laten fotograferen als een vamp, die nu eens op suggestieve wijze een nylonkous in de handen heeft (waarmee ze gebonden moet worden), vervolgens een verrekijker (het gereedschap van de voyeur), en dan weer zo’n prachtig Venetiaans masker of echte handboeien. Platte schoenen zul je haar niet zien dragen. Tori Amos heeft zich, minstens in de persona van rockartieste, overgegeven aan een leven van seksuele lusten, en ze mag daar misschien het woord ‘zonde’ voor gebruiken, maar ze doet het van harte.

Het eerste nummer van 'Abnormally attracted to sin' heet ‘Give’. Amos geeft aan dat ze een grens over is gegaan, en daar heeft ze geen spijt van. ‘Er zijn er die bloed geven, ik geef liefde’. En het lijkt erop, zeker als je de andere liedjes erbij neemt, dat ze die liefde geeft aan velen. En dan komt ze met het gegeven dat er sommigen zijn, bij wie het geven is geworden tot nemen. ‘They mis-take’. En hoe komt dat? Het zal wel door pijn of door schaamte komen, denkt ze.

Pijn en schaamte, het zijn belangrijke grootheden in het gevoelsleven van Tori Amos. Ze probeert die te bestrijden met lust en schaamteloosheid. In maar liefst twee liedjes geeft ze zich over aan een duistere meester, waarvan één haar zegt dat ze haar eigen zon maar mee moet nemen, want licht en warmte heeft hij niet te bieden (‘Welcome to England’).

Aardig is de woordgrap van ‘Police me’. Amos zingt af en toe op een moeilijk verstaanbare manier, waarbij ze het aantal lettergrepen vergroot. Zo kan ze ‘please’ uitspreken als ‘police’. Maar hier schrijft ze ook ‘police’. Betekenis: plezier mij door te doen alsof je een politieagent bent, die mij in z’n macht heeft.

Ook in ‘Strong Black Vine’ gaat het over onderwerping (submission). Hier echter als datgene waar een ‘kwalijk geloof’ (evil faith) de mensen toe brengt. En terwijl ik dacht dat de God van haar jeugd het weer zou moeten ontgelden, lijkt ze de Islam op de korrel te hebben, want ze bezingt een vrouw, van wie het onschuldige vlees is opgeblazen tot snippers in een stroom van bloed. Een zelfmoordterroriste, die haar leven heeft gegeven ‘all for a dark god’ (voor een duistere godheid).

In ‘Flavor’ zingt Amos over een ‘Book of Earth’. Dit lijkt een heilig boek, dat de waarheid zou moeten onthullen omtrent de religies. ‘Hoe ziet die planeet eruit, die daar aan de randen van de Melkweg zijn rondjes draait?’ ‘Wiens God is God? Allemaal claimen ze de heerschappij. Als je leest in het Boek der Aarde, wiens God is het dan die angst verspreidt, en welke God verspreidt liefde?’

In ‘Not Dying Today’ geeft ze aan wat haar wapens zijn in de strijd om op een prettige manier te overleven: wijn, muziek en goede vrienden. Als het moet, gaat ze naar de hel, “I’m not blowin’ that Gabriel’s Trumpet. I got my own band to play today”, oftewel: je hoort mij geen heilige deun spelen, ik heb m’n eigen band.

Als ik de titelsong ‘Abnormally Attracted To Sin’ goed begrijp, geeft Amos hierin aan, dat als je je op abnormale manier tot de zonde voelt aangetrokken, je de kerk maar beter links laat liggen. En daar krijg ik het idee dat ze de kip en het ei met elkaar verwart. Want heeft zij haar fascinatie voor de zonde daar juist niet opgedaan? En zouden kerk en perversiteit echt zo onlosmakelijk verbonden zijn? Maar ik moet toegeven: het komt vaker voor, de combinatie kerk en verwrongen seksualiteit.

Tori Amos speelt op 17 september in de Heineken Music Hall in Amsterdam en op 23 september in Martiniplaza in Groningen.

Bekijk hier de clip van Abnormally attracted to sin:

]]>

Ds. Jan Andries de Boer is predikant in Broek op Langedijk.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden