5 vragen

De paus peilt opinies over condooms en homohuwelijk. Waarom?

Beeld afp

Rooms-katholieke geestelijken over de hele wereld mogen hun mening ventileren over het homohuwelijk, hertrouwde stellen en voorbehoedsmiddelen. In een enquête vraagt het Vaticaan specifiek naar hun visie. Wat is Rome van plan?

Wat is er precies aan de hand?
Als we nieuwssite National Catholic Reporter mogen geloven, ontvangen bisschoppenconferenties over de hele wereld een enquête van het Vaticaan. Die moet 'direct zo snel mogelijk verspreid worden onder decanaten en parochies'. Rome wil 'informatie uit lokale bronnen'.

De vragenlijst gaat onder meer over voorbehoedsmiddelen, de mogelijkheid voor hertrouwde katholieken om communie te ontvangen en de groeiende groep jonge katholieken die eerst gaat samenwonen voordat ze trouwt. Kortom: over onderwerpen waarover Rome een duidelijke mening heeft maar waarover binnen de kerk verschillend wordt gedacht.

Mogen parochies en gewone gelovigen ook hun mening geven?
Dat is niet helemaal duidelijk. Antwoorden van gewone parochianen zijn natuurlijk 'informatie uit lokale bron', maar antwoorden van priesters zijn dat ook. Op wereldschaal is zelfs de mening van een bisschop een lokale bron.

Volgens National Catholic Reporter meldt de Amerikaanse bisschoppenconferentie in een begeleidend schrijven dat ze alleen benieuwd is naar de mening van bisschoppen. In Engeland en Wales kunnen ook gewone parochianen deelnemen.

Wat gaat het Vaticaan met die antwoorden doen?
Ze worden gebruikt bij het voorbereiden van een zogeheten synode, een mondiale kerkelijke vergadering. Die vindt volgend jaar oktober plaats en gaat over 'de pastorale uitdagingen voor het gezin in de context van evangelisatie'. Onder de 'uitdagingen' vallen de omgang met gescheiden katholieken en de eerdergenoemde onderwerpen.

Is deze enquête het begin van kerkelijke democratie?
Zo'n vaart zal het niet lopen. Het Vaticaan is duidelijk benieuwd wat er in de haarvaten van de kerk speelt en vraagt naar thema's waarover de meningen flink uiteenlopen. Kortom: het gaat nu echt ergens over.

In de krimpgebieden (zoals Europa en de VS) klinkt vaak de roep om een meer progressieve koers, maar in de gebieden waar de kerk groeit (zoals Zuid-Amerika) lijkt de steun voor de conservatieve lijn onverminderd groot.

Franciscus gaf eerder al aan dat hij minder 'Vaticaancentrisme' wil en meer een 'bottom-up'-aanpak. Deze enquête is geen referendum, maar bewijst wel dat Rome eerst wil luisteren voordat het een besluit neemt. Die attitude past bij Franciscus' jezuïtische achtergrond en vormt een breuk met de laatste decennia.

Mogen Nederlandse geestelijken ook meepraten?
Dat is niet duidelijk. De bisschoppenconferentie had vrijdagmiddag nog geen enquête ontvangen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden