De Parel van de Pacific is niet meer

reportage Geweld geeft Acapulco het laatste duwtje richting afgrond. De chique badplaats is verworden tot Mexicaanse moordhoofdstad.

De agenten zetten haastig het stukje strand voor het restaurant Doña Lupita af en manen de twee mannen van het mortuarium snel het lichaam af te voeren. Amper een uur daarvoor schoten onbekenden een twintig jaar oude man neer op Playa Papagayo, een van de drukste stranden van Acapulco.

Ooit was Acapulco Mexico's befaamdste badplaats, een glamoureus oord waar een Hollywoodster als Johnny Weismuller een optrekje had, de Amerikaanse president John F. Kennedy op huwelijksreis ging en tienduizenden Amerikaanse studenten jaarlijks hun voorjaarsvakantie vierden. In de jaren zestig kreeg de stad, met haar casino's en chique hotels, hippe discotheken en fraaie restaurants, zelfs de bijnaam 'Parel van de Pacific'.

Dat Acapulco bestaat niet meer. Overbevolkt, verarmd en vervuild heeft de stad, gelegen aan een schitterende baai in de Zuid-Mexicaanse deelstaat Guerrero, haar glans verloren. Een geweldsgolf die het tot Mexico's moordhoofdstad heeft gemaakt lijkt het sterrenoord van weleer het laatste zetje richting afgrond te hebben gegeven.

"Wat je daar ziet, dat is wat deze stad tegenwoordig is", zegt Francisco Robles, misdaadfotograaf van dagblad Reforma, wijzend naar het levenloze lichaam op Playa Papagayo. Nog geen kwartier later is het lijk afgevoerd en zijn de agenten verdwenen. Alleen de bloedvlekken op het strand blijven achter.

"Het gemeentebestuur heeft liever niet dat toeristen de lijken zien liggen", zegt Robles. "Slecht voor het imago van de stad, net nu ze voor de paasvakantie naar Acapulco komen."

Achter hem ligt de Cinta Costera, Acapulco's beroemde kustboulevard. Het is nog geen negen uur 's ochtends, maar restaurants en cafés zijn al open, keiharde muziek dreunt over de terrasjes. De subtropische hitte van Mexico's Pacifische kust komt snel opzetten. Om de paar seconden snelt een busje naar een van de tientallen hoteltorens aan het strand verderop.

De torens, waarvan de meeste er vaal en slecht onderhouden bijstaan, zijn exemplarisch voor de ongecontroleerde stedelijke wildgroei in het sterrenoord van weleer. De ooit zo chique hotels zijn vervallen, exclusieve resorts en casino's hebben plaatsgemaakt voor fast food-ketens en goedkoop massavertier.

Recentelijk is daar een ongekende golf crimineel geweld bijgekomen. Afgelopen jaar alleen al werden in Acapulco bijna 900 moorden gepleegd. Acapulco's strategische ligging aan de kust maakt de stad een lucratieve doorvoerplaats voor verdovende middelen. Criminele bendes bevechten elkaar met grof geweld om het territorium.

De gevolgen zijn navenant; buitenlandse toeristen mijden Acapulco tegenwoordig als de pest. Vierden in 2009 hier nog zo'n 30.000 Amerikaanse studenten krokusvakantie, sinds 2011 zijn dat er jaarlijks hoogstens een paar honderd. In de jaren negentig deden gemiddeld zo'n vier cruiseschepen de stad per week aan; dit jaar in totaal pas vier.

Daarvoor in de plaats is binnenlands toerisme gekomen, vooral uit Mexico-Stad en omgeving. Afgelopen week vierden de Mexicanen hun paasvakantie en zaten de hotels met een bezettingsgraad van tachtig procent behoorlijk vol. Maar bezoekers uit eigen land brengen veel minder geld in het laatje dan buitenlandse toeristen, waardoor de bijna volledig van het toerisme afhankelijke lokale economie in een permanente crisissfeer is beland.

"Het geweld heeft Acapulco het laatste duwtje richting de afgrond gegeven", zeg Julia Alonso Carbajal, een lokale mensenrechtenactiviste die tevens handelt in onroerend goed. "Maar de problemen spelen al sinds de jaren zeventig. Toen het massatoerisme de stad ontdekte, hebben lokale regeringen toegestaan dat er op los gebouwd werd. Iedereen kon overal een hoteltoren uit de grond stampen. De kwaliteit van het toerisme is daardoor sterk afgenomen. Acapulco is in een negatieve spiraal terechtgekomen Het is een overbevolkte, vervuilde stad geworden ."

Critici stellen dat opeenvolgende stadsbesturen van Acapulco te lang zijn blijven hangen in het romantische imago van glamoureuze sterrenstad. Guerrero is een van de armste deelstaten van Mexico, en in de glorietijd van Acapulco trokken vele tienduizenden mensen erheen, op zoek naar werk.

Daardoor steeg het inwoneraantal van zo'n 5000 in de jaren veertig naar ruim een miljoen in de 21ste eeuw. Het gros van de inwoners woont in armoedige sloppenwijken met slechte voorzieningen, en veel criminaliteit.

"Het is makkelijk om het drugsgeweld de schuld te geven van de ondergang van Acapulco, maar in werkelijkheid is de stad zo verloederd omdat het lokale bestuur niets heeft gedaan om het leven beter te maken voor de inwoners", zegt Walter Añorve, leider van de lokale afdeling van onderwijsvakbond Ceteg.

Burgemeester Evodio Velázquez (37), die in oktober aantrad, heeft gezegd een einde te willen maken aan de negatieve spiraal. Hij heeft een nieuwe 'toeristenpolitie' opgezet om de boulevard veiliger te maken en heeft intensief gelobbyd in het buitenland om meer toeristen en cruiseschepen binnen te halen.

Maar volgens Julia Alonso is het te laat om de glorie van weleer terug te winnen. "Acapulco zal nooit meer worden zoals in de jaren zeventig", verzucht ze. "De stad is te groot, te vies, te chaotisch, en de kwaliteit van het toerisme is te ver weggezakt."

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden