Framing

De paradox van het referendum: het vergoot de kloof die het moet verkleinen

Beeld ANP

Voorstanders van het referendum zetten dat vaak in het frame van ‘de kloof’. Er is een kloof tussen burgers en politiek, tussen kiezers en gekozenen. Burgers voelen zich buitengesloten. Die kloof moet worden overbrugd, moet worden gedicht. En dat kan door de invoering van een referendum.

Het referendum is een brug. Dat klinkt constructief. Wie de huidige chaos in Groot-Brittannië na het brexit-referendum beschouwt, heeft een ander frame nodig. Het referendum blijkt een enorme splijtzwam te zijn in de Britse samenleving. Je wordt als kiezer gedwongen voor of tegen het EU-lidmaatschap te stemmen.

Als je daar genuanceerder over denkt - je wilt een beetje minder Brussel, een beetje meer Londen - dan kun je die opvatting niet kenbaar maken. Word je dus buitengesloten. Bovendien, op het moment dat je stemt, weet je niet wat een brexit concreet inhoudt, omdat die nog jarenlange onderhandelingen vergt met de EU.

En dan: een ja/nee-vraag over zo’n belangrijk onderwerp, trekt Russische trollen aan met hun desinformatie. Brengt het slechtste in sommige politici boven - denk aan de Boris Johnsons van deze wereld. Polariseert - de keuze tussen voor of tegen wordt al snel een keuze tussen goed of fout. Je bent met je stem een goede Brit of een foute Brit.

Ziedaar de paradox van het referendum: het moet een kloof overbruggen, maar werkt als splijtzwam, slaat juist een diepe kloof in de Britse samenleving.

Met een slimme term kun je de werkelijkheid niet alleen beschrijven, maar ook maken. Bestuurskundige Hans de Bruijn wijst wekelijks op voorbeelden van framing. Zie ook trouw.nl/framing.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden