De overheid haalde allerlei capriolen uit om arbeidsbeperkten een werkplek te geven, tot nu

Beeld Getty Images

De opdracht voor de overheid om 25.000 banen te scheppen voor mensen met een beperking viel haar zwaar. Het nieuwe doel is nu 125.000 banen voor álle werkgevers. Is dat makkelijker?

Er is deze week een einde gemaakt aan het onderscheid tussen overheid en bedrijfsleven bij de afspraak om 125.000 banen te creëren voor arbeidsbeperkten. Tot grote tevredenheid van de overheidswerkgevers. Zij hadden na een paar jaar op eigen kracht nog geen 600 werkplekken gerealiseerd. Veel te weinig.

De overheid vond bij nader inzien de regels ook niet helemaal eerlijk. Zo telden alle schoonmakers met een handicap of aandoening die ministeries, gemeentehuizen en inspectiekantoren laten blinken niet mee voor de banenafspraak. Althans niet voor de overheid. Deze schoonmakers tellen mee voor het bedrijfsleven waar ze in dienst zijn.

Hetzelfde verhaal in de catering. Er zijn heel wat mensen met een beperking die broodjes smeren voor kantines in overheidsgebouwen of die koffie rondbrengen, maar doordat het vaak ingehuurde krachten waren, telden deze werkplekken mee voor het bedrijfsleven. De 25.000 banen die de overheid moest realiseren in 2025 leken een onhaalbaar doel.

Boetes

Vanaf 2019 zouden er boetes worden uitgedeeld aan gemeentehuizen, schoolbesturen, inspectiediensten, waterschappen en andere overheidsorganisaties die geen banen creëren voor arbeidsbeperkten. Om dat voor te zijn, haalden ambtenaren allerlei capriolen uit om meer werkende mensen met een handicap mee te laten tellen voor het quotum van de overheid.

Zo werken er circa veertig schoonmakers met een beperking op het provinciehuis van Noord-Brabant. De provincie huurde hen van het leerwerkbedrijf ‘De Schoonmaakcoöperatie. Maar die circa veertig werknemers mogen dan wel in een overheidsgebouw werken, ze tellen niet mee voor het overheidsquotum.

Er werd daarom besloten de constructie met het leerwerkbedrijf aan te passen, staat in een onderzoek van adviesbureau Significant in opdracht van het ministerie van binnenlandse zaken.

Scenario's

Vijf scenario’s werden uitgeplozen. Na twee jaar research is er voor gekozen om de provincie lid te laten worden van de Schoonmaakcoöperatie. Daardoor heeft ze invloed op de strategie en het beleid. Maar de belangrijkste reden is dat de provincie nu kan zeggen dat ze veertig werkplekken heeft gecreëerd voor arbeidsbeperkten.

Een ander voorbeeld dat Signifant noemt is bij Defensie. Dat laat militaire kleding sorteren door werknemers van een sociaal werkbedrijf. Deze 35 banen tellen niet mee voor het quotum van de overheid. Defensie onderzoekt daarom mogelijke huur- of koopconstructies van het gebouw waar het werk gebeurt, om ervoor te zorgen dat deze banen toch kunnen meetellen.

Defensie en de provincie geven aan dat er veel energie is gestoken in de wijzigingen terwijl dat niet leidt tot extra banen voor mensen met een beperking. Dat kan toch niet de bedoeling zijn, zei het Verbond Sectorwerkgevers Overheid (VSO). Zij riepen de staatssecretaris van sociale zaken, Tamara van Ark, op hier iets aan toe doen.

Beloningen

Deze week liet Van Ark weten het verschil tussen overheid en bedrijfsleven op te heffen. Werkgeversorganisatie VNO-NCW verwacht niet dat overheidsinstellingen nu nog iets gaan doen. En ze deden al zo weinig.

Zelfs als schoonmaakbanen en catering mee zouden tellen, zou de overheid niet in de buurt komen van haar doelen, aldus VNO-NCW. Het voelt voor hen dat het banenplan nu helemaal is afgewenteld op het bedrijfsleven, dat met 40.000 extra banen al goed op koers lag.

Daar wil Van Ark niets van weten. “De overheid blijft aan de lat staan voor haar aandeel. Zij moet dus nog enorm aan de bak”, zegt de staatssecretaris. Maar hoe ze daar druk op wil houden, is onduidelijk. De aangekondigde boeteregeling is ingetrokken. Er wordt nagedacht over beloningen voor werkgevers die heel veel banen realiseren. Van Ark hoopt dat een bonus meer stimuleert dan de dreiging van een boete.

Lees ook:

'Waarom zou de overheid nog haar best doen om arbeidsbeperkten aan een baan te helpen?'

De overheid en het bedrijfsleven zouden 125.000 gehandicapten aan werk helpen. Nu het Rijk in gebreke blijft, laat staatssecretaris Van Ark het volgens een geïrriteerd VNO-NCW vooral aan de bedrijven. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden