De oudste abortuskliniek van Nederland heeft een nieuw jasje gekregen: "We mogen best meer gezien worden"

Directeur Saskia Capello in de nieuwe, moderne abortuskliniek van het Mildredhuis. Beeld Koen Verheijden
Directeur Saskia Capello in de nieuwe, moderne abortuskliniek van het Mildredhuis.Beeld Koen Verheijden

In het Mildredhuis in Arnhem kunnen vrouwen sinds 1971 terecht voor een abortus. Het werk is inmiddels legaal, maar nog altijd niet vrij van oordelen.

Overbodig worden. Dat was het ideaal waar het Mildredhuis vanaf de oprichting in 1971 naar streefde. Want iedere abortus is de oplossing van een probleem dat geen vrouw zou willen hebben. Het streven is er nog altijd - vrouwen verlaten vrijwel nooit zonder spiraaltje of anticonceptiepil de kliniek - maar realiteitszin is er ook. "We zijn allemaal mensen", zegt directeur Saskia Capello. "Dus er zal altijd iets misgaan."

Jaarlijks ondergaan tweeduizend vrouwen een abortus in Arnhem. Die vrouwen komen uit alle lagen van de bevolking. "De meesten zijn tussen de 22 en 35 jaar oud." Zij zijn (nog) niet klaar voor een kind of vinden hun gezin juist al compleet.

Deze zomer verhuisde het Mildredhuis van een statig herenhuis naar een modern pand. In de nieuwe wachtruimte zit een vrouw een tijdschrift te lezen. Even verderop lijkt een man minder op zijn gemak, in afwachting van zijn partner. Dat zij hier terecht kunnen voor abortus, geregeld bij wet en vergoed door de overheid, hebben ze deels te danken aan de oprichters van het Mildredhuis. Het was een groep Arnhemse huisartsen die, gefrustreerd door het abortusverbod, de koppen bij elkaar staken. Hun patiënten moesten destijds naar Engeland voor een behandeling, of nog erger: ze namen met breinaalden het heft in eigen hand, met nare infecties tot gevolg.

Baas in eigen buik

Het was de tijd van 'baas in eigen buik' en met een landelijke televisieactie werd geld ingezameld. Daarmee openden ze de eerste abortuskliniek in Nederland. Op het hoogtepunt, in 1974, kwamen meer dan 4500 vrouwen naar de kliniek. Ook uit Duitsland en Spanje kwamen bussen vol.

De Nederlandse regering gedoogde, maar het duurde nog tot 1984 voor abortus legaal werd. "Wat die artsen deden was moedig", vindt huidig directeur Saskia Capello. "Zij creëerden de jurisprudentie die nodig was om de praktijk te veranderen." En om het nieuwe, moderne pand in Arnhem mogelijk te maken. In de rustkamer zijn de tien bedden bijna allemaal bezet. Vrouwen liggen hier ter voorbereiding op de ingreep, of om bij te komen.

"Vrouwen zijn soms verontwaardigd dat er zoveel bedden staan. Ze schrikken van hoeveel anderen ook voor een abortus komen." Volgens Capello toont dat hoe de vrouwen het oordeel van de buitenwereld overnemen. Capello merkte het zelf toen ze voor het eerst op een verjaardag vertelde waar ze werkte. "Ik kreeg de wind van voren. Ook van mensen die zichzelf als liberaal beschouwen. Iets doms doen, mag je als vrouw schijnbaar niet. Stel je bent student, hebt geen vaste vriend, en beland na een feestje bij iemand in bed. Dat kan gebeuren."

Boze katholieken

Capello wil een logo voor de ingang plaatsen, in plaats van de kleine glasplaat naast de deur. Daarmee wordt het pand meer zichtbaar, wat niet altijd het geval is bij abortusklinieken. "Maar we mogen best gezien worden. Vrouwen zouden niet drie keer over hun schouder moeten kijken voor ze naar binnen stappen."

Het stak Capello toen minister Edith Schippers zich in december in het Nederlands Dagblad uitsprak over het aantal abortussen in Nederland. Dat zijn er al tijden 30.000 per jaar. "Ze zei dat ze schrok van het hoge cijfer. Maar Nederland doet het op dit gebied zo ongeveer het beste in Europa. Schippers wekte het idee dat mensen zomaar even binnen wandelen bij een abortuskliniek. Nou, dat doet niemand." Een blik in de rustkamer bevestigt dit. De vrouwen in de bedden zijn stil. Vanuit een bed in de hoek klinkt zachtjes snikken. Bertine Dikmans (62) werkt al 29 jaar als verpleegkundige in de kliniek. "Een abortus blijf je je altijd herinneren. Maar de meeste vrouwen komen hier heel moedig binnen en ze lopen opgelucht naar buiten."

Er zijn nog steeds huisartsen in de Bijbelgordel die weigeren te verwijzen, zegt Dikmans. Boze katholieken demonstreren een paar keer per jaar voor de kliniek. Dikmans en haar collega's laten zich er niet door weerhouden. De verpleegkundige leest een kaartje voor: 'Lieve Bertine, bedankt voor de goede zorgen voor mijn dochter'. "Dit soort fanmail ontvangen we bijna wekelijks."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden