De oude troep kan de boom in

(MAARTJE GEELS) Beeld
(MAARTJE GEELS)

Kerstversiering moet je niet kopen, die moet je zelf maken. Vindt Elze van den Akker. De ware kerstgedachte: afval als sociaal bindmiddel.

Marjolijn van Heemstra

Zelf heeft ze geen kerstboom, maar als ze er een had zou ze er zeker melkpakken en petflesjes in hangen. Theatermaker en vormgever Elze van den Akker zit aan de lange houten tafel in de Noorderparkkamer, een klein paviljoen in het Florapark in Amsterdam-Noord. Zondag begint hier onder haar begeleiding de workshop ’kerstversiering maken van afval’. Vier zondagen op rij kunnen deelnemers van hun eigen huisvuil slingers, ballen en lichtjes maken.

Duurzame recyclingsversiering die de boom volgens Van den Akker een stuk origineler maakt dan ’die standaard ballen van de Bijenkorf’. Voor haar op tafel liggen vast wat voorbeelden. Een ketting met langwerpige kralen van opgerolde pagina’s uit tijdschriften, een grote kerstbal van stroken karton van een oud melkpak en, haar favoriet, een verknipt doorzichtig petflesje met een opgevouwen gouden chocoladewikkel erin en een touwtje aan de bovenkant om hem aan een tak te hangen. De vormgever hoopt dat deelnemers door het project op een nieuwe manier naar hun afval gaan kijken. In plaats van alles achteloos weg te gooien, zouden ze zich kunnen afvragen of iets niet een tweede leven kan krijgen. „De gedachte is dat je in een maand waarin zoveel geconsumeerd wordt nu eens níet iets nieuws koopt. Het is goed voor het milieu, je portemonnee en je creativiteit. Ik denk dat mensen verrast zullen zijn over wat je allemaal had kunnen maken van wat je dagelijks wegdoet.”

Van den Akker heeft de afgelopen tijd flink verzameld: sappakken, doppen, blikjes, banden, netjes. „In het begin dacht ik te lang en ingewikkeld na over wat ik daar van moest maken en kwam ik er niet uit. Op een gegeven moment ben ik anders gaan kijken, simpeler, en gewoon gaan knippen en plakken. Een stapel rondjes uit sappakken met een draadje erdoor werd een kleurige slinger en als je de gekleurde doppen van petflessen aan standaard kerstlichtjes plakt, heb je plotseling heel bijzonder licht. Ik heb thuis nooit kerstversiering, omdat ik die zo saai vind. Maar dit zou wel eens het eerste jaar kunnen zijn dat ik iets ga ophangen.”

Van den Akker werkt vaker met afval. Met haar theatergroep ’I met a few naked people that I knew from being dressed’ maakt ze voorstellingen waarin oude gebruiksvoorwerpen een grote rol spelen als decor of personage. „In al mijn werk probeer ik de andere kant van de dingen te laten zien. Een oude emmer kan een uur lang een geloofwaardig personage zijn, ook voor volwassenen. Ik geloof dat het bijstellen van je blik je beter leert nuanceren. In dit project is die grote gedachte teruggebracht naar iets heel kleins: je eigen afvalbak.”

De zondagmiddagen zijn toegankelijk voor iedereen, maar zijn er vooral op gericht om de bewoners uit omliggende wijken dichter bij elkaar brengen. Dat ze daarvoor met hun eigen afval aan de slag gaan, is niet helemaal toevallig. Het zwerfvuil op straat wordt in Amsterdam-Noord als een van de grootste problemen van de buurt gezien en de Noorderparkkamer wil kunstenaars als Van den Akker graag een antwoord laten geven op maatschappelijke problemen in het stadsdeel. Vanaf vandaag gaat de vormgever elke vrijdag voor een bijeenkomst met een bakfiets en een megafoon de buurt in om mensen vast op te roepen alles in de bakfiets te leggen ’waarvan ze nooit dachten dat ze er kerstversiering van konden maken’. Wie haar mist, kan de inhoud van zijn prullebak zelf meebrengen. „Ik laat me graag verrassen, dus ik hoop dat mensen met de vreemdste dingen aankomen. Per zondag werken we aan een bepaald soort versiering, maar verder staat niets vast. We gaan gewoon achter dat afval zitten en kijken wat we ervan kunnen maken. Mensen zijn vaak veel creatiever dan ze denken. Waarschijnlijk zullen de ideeën van de bezoekers mij ook weer nieuwe inspiratie opleveren.”

Voor een rommelige kerstboom hoeven de deelnemers niet bang te zijn, zegt van den Akker. „Ook met afval kun je strakke kerstversiering maken. Bijvoorbeeld door maar een kleur of materiaal te gebruiken. Voor een volledig zilveren boom kun je de binnenkant gebruiken van pakken die niet in het koelvak staan. Die hebben een zilveren binnenkant. En een boom met alleen maar gouden chocoladewikkels ziet er net zo chique uit als een met alleen maar gouden kerstballen. Het verschil is dat de afval-boom een origineler verhaal heeft en persoonlijker is, omdat je er zelf aan gewerkt hebt.”

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden