De oude scheepsbouw kon niet zonder kuiperijen

Kuipen en kuiperij zijn woorden die bijkans in onbruik zijn. Tegenwoordig hebben we het als het om de ongunstige betekenis gaat over intrigeren en intriges. Maar het Kuiperijmuseum in Amsterdam-Sloten houdt zich bezig met die andere definitie uit de dikke Van Dale. Hier kun je zien hoe het oude ambacht van vaten en tonnen maken – kuipen dus – werd uitgeoefend.

Goed twee jaar geleden is het museum toegevoegd aan de markante Molen van Sloten. Zomaar plotseling, zonder een bepaalde reden, zegt Peter Mulder, een van de bijna honderd vrijwilligers, die molen en museum draaiende houden. (Alleen de molenaar is een vaste kracht.) „We hebben toen wat grote bedrijven aangeschreven en om spulletjes gevraagd, waarmee we het museum konden inrichten."

En dat is niet zonder resultaat gebleven; het museum heeft materiaal gekregen van gevestigde, vooral Amsterdamse bedrijven, die vaten gebruikten om likeuren en wijnen te bewaren of om fijne tafelzuren als augurken en uien in te leggen. Er is in het kuiperijmuseum ook een audiovisuele presentatie van het ambacht door de loop der tijden. En enkele levensgrote poppen demonstreren hoe het kuipen in zijn werk ging.

In de historische scheepsbouw waren kuipen onmisbaar, niet alleen voor het vervoer van wijn, bier en sterke drank, maar ook voor oliën. En natuurlijk voor de opslag, voor onderweg, van vers drinkwater. Ook vis, met name haring, die in vroegere eeuwen wekenlang aan boord moest worden bewaard, werd in vaten en tonnen opgeslagen. Dat gebeurde in lagen, die afgedekt werden met zout. In de bloeitijd van de Hollandse handel waren er bij de scheepswerven in Amsterdam en Rotterdam altijd wel een paar kuiperijen gevestigd.

Vanaf de tijd van de VOC, zegt Mulder, is het kuipersambacht belangrijk geweest. Maar vanaf de jaren vijftig verdrong plastic en staal het hout en kwamen er conservenfabrieken in de plaats van opleggerijen. Ook aan deze moderne bewaarmethoden wordt in het museum in Sloten aandacht geschonken.

Het museum is, samen met de molen, populair. Afgelopen jaar kochten zo'n 17.000 mensen een toegangsbewijs. „Daar zitten veel buitenlanders tussen, we hebben hier 48 verschillende nationaliteiten op bezoek gehad", vertelt Mulder. Voor het komende jaar is de ambitie om een aantal belangstellenden van 19.000 te halen.

Kuiperijmuseum: Akersluis 10, 1066 EZ Amsterdam-Sloten. Open vanaf 10 uur. Laatste rondleiding 16.30 uur. Tel: 020-6690412

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden