De oude Kapenees vindt er 'geen moer meer an'

REPORTAGE Dure woningen bouwen in achterstandswijken zou niet werken, volgens onderzoek, want rijke en arme bewoners spreken elkaar nauwelijks. Hoe is dat op Katendrecht in Rotterdam?

ROTTERDAM - Wie iets wil weten over de historie van Katendrecht moet bij Tattoo Bob zijn. Met op de achtergrond het gezoem van tattoeagenaalden, tussen afbeeldingen van draken en het Feyenoordlogo vertelt Bobs zoon Ralph Moelker (36) graag over de roemruchte geschiedenis van het schiereiland. Over de schippers, de kroegen, de prostituees en de vele tattooshops.

Maar ook over hoe het verval intrad in de jaren negentig. Hoe Tattoo Bob als enige niet-dichtgespijkerde zaak nog aan het Deliplein zat, waar nu theater Walhalla, dure restaurants en de luxe banketbakkerij Beppie Bakgraag gevestigd zijn. Dankzij een stadsvernieuwing vanaf midden jaren negentig is Katendrecht nu het voorbeeld van hoe een verloederde wijk kan opknappen. Katendrecht werd een mix van koopwoningen en sociale huur. Hoe leven de bewoners samen? Mengen ze, of loopt er een scheidslijn door Katendrecht, zoals onderzoekers van de Vrije Universiteit in Amsterdam en kenniscentrum voor stad en regio Platform31 vaststelden in een rapport over stadswijken en hun inwoners waar Trouw zaterdag over berichtte?

Moelker wijst naar de imposante Fenixloodsen tegenover zijn zaak. In de grauwe, voormalige loodsen van de Holland Amerika Lijn komen lofts en dure appartementen. "Katendrecht wordt straks nog meer Manhattan aan de Maas." Sinds twee jaar is de wijk door een loopbrug verbonden met de hoogbouw en de uitgaansgelegenheden van de Kop van Zuid. Katendrechters klagen over de dure auto's die voor hun huizen parkeren, omdat de chauffeurs op 'de Kaap' niet hoeven te betalen en voor het Nieuwe Luxor of Lantaren/Venster wel.

Maar de brug heeft Katendrecht veel gebracht, zegt Moelker. In de wijk, gelegen tussen de Maashaven en de Rijnhaven, wordt immers al jaren geen geld meer verdiend aan zeelieden die nachtelijk vertier zoeken. Naarmate de haven westwaarts trok, verloren de prostituees klandizie. En vader Bob ook, die ooit tot 4 uur 's nachts zeelieden tatoeëerde, nadat die de kroeg kwamen uitgerold.

Schippersweduwe Cornelia Giorgis (68) woont twintig jaar op de Kaap en vindt 'er geen moer meer an'. "Vroeger waren er meer winkels en cafés en nu hangt overal van die flutverlichting." En de restaurants dan? "Daar komt een Kapenees niet", zegt ze. Giorgis spreekt een accent dat het midden houdt tussen Rotterdams en Amsterdams, want ze heeft ook een tijd in de hoofdstad gewoond.

De oude Kapenezen vonden het vroeger gezelliger. En er was meer sociale controle. "Als de kinderen speelden en er liep een vent die niet te vertrouwen was, dan vertelden de meiden dat aan hun pooier", vertelt de voormalige groenteboer (84). "Ook toen het een drugsrotzooi werd, hebben we die klerezooi zelf opgeruimd. We hielden het hier zelf veilig."

In de Atjehstraat staat Ben Cicilia (30) met Kevin van Vugt (33) een blowtje te roken en een biertje te drinken voor de rij woningen waar Cicilia woont. De kozijnen en deuren zijn verweerd, veel gordijnen gesloten. De sociale huurwoningen moeten plaatsmaken voor koopwoningen. De van oorsprong Antilliaanse Cicilia moet verhuizen naar een huis bij Zuidplein. "Jammer. Mijn kinderen vinden het hier leuk." Van Vugt vindt het enerzijds fijn dat de wijk duurder wordt, omdat hij zelf een koopwoning heeft. "Maar de buurt wordt uit elkaar getrokken. Elke zomer hielden we een straatbarbecue. Dat zal minder worden."

Voorbij het Deliplein staan koopwoningen en 'kluswoningen' met tuintje en bakfiets voor de deur. Kinderen spelen op het gras of in de grote speeltuin. Maaike van de Wiel werkt in het Dordts museum en woont nu 6,5 jaar op de Kaap. Met groot plezier. "Ik heb me hier nooit onveilig gevoeld, dat is niet typisch voor Rotterdam-Zuid". Van de Wiel heeft veel contact met de bewoners in haar straat, bijvoorbeeld tijdens yogales. "Maar je bent niet per se gelijk bevriend met mensen die al lang in de buurt wonen. Er is toch veel verschil, zij moeten ook wennen aan onze soort."

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden