KLEIN VERSLAG

De Oranjes als speciale diersoort

Schrijfster Dorine Hermans (rechts) en conservator van Paleis het Loo, Paul Rem. Beeld Willem Pekelder

Het was geafficheerd als een debat in de geest van Erasmus: een respectvolle discussie over het koningshuis, zonder elkaar te bekladden. En waar kon dat beter dan in Erasmusstad Rotterdam? 

In speciaal ontworpen ‘wijsgerige stoelen’ in de ­bibliotheek schoven de sprekers aan: schrijfster Dorine Hermans en conservator van Paleis Het Loo, Paul Rem. Nette mensen, dat zag je zo. Hier zou de vlam niet in de pan slaan.

Sterker, de conservator moest met aangetrokken handrem spreken, omdat hij de Oranjes persoonlijk kende. En dan hoorde hij natuurlijk weleens iets wat niet voor ieders oren bestemd was, dingen die Heel Erg Privé waren en derhalve Absoluut Ongepast om door te brieven, enzovoorts. Enfin, na een uitleg van tien minuten was de zaal zo bloednieuwsgierig dat ze een moord zou doen voor de geringste onthulling, maar Rem volstond met: “De Oranjes zijn net mensen.” Een spijtig antwoord voor ons, maar wel wijs en Erasmiaans.

Toen vroeg gespreksleidster Yasmina Aboutaleb: “Wie is voor de monarchie?” Zowel Rem als Hermans stak de vinger op, waar de laatste aan toevoegde: “Wellicht tot verbazing van velen.” De schrijfster van ‘Burger aan het hof’, over Pieter van Vollenhoven, legde uit dat ze gaandeweg zelfs steeds monarchistischer was geworden, in het groeiende besef dat de Oranjes de Eiffeltoren van Nederland waren, en die moet je niet afbreken. Als auteur evenwel bestudeerde ze het koningshuis vooral als ‘een speciale diersoort’, zei ze, waarbij haar speciale interesse uitging naar de psychologie van de familie. Rem was voorstander van het koningshuis vanwege de democratische legitimatie. “De Oranjes gaan mee met hun tijd, en komen daardoor steeds terug. En wij vinden het allemaal prachtig.”

Dwaas

Tja, weinig debat dus tussen de sprekers. Maar daar was de zaal nog. Een man met wilde, grijze haren stond op en riep: “Het koningshuis is totaal ondemocratisch en bovendien van geen enkel economisch nut! En Erasmus is een dwaas, want die geloofde in de opstanding van Jezus.” Aanwezigen keken bevreesd maar ook nieuwsgierig om zich heen. Waar ging dit naartoe? De man was nog niet klaar: “Was de vader van Máxima niet uit het vliegtuig gevallen?” Het waren wel erg veel onderwerpen tegelijk: de Republiek, Pasen en de vuile oorlog in één coherent betoog bijeengebracht. Dat zou zelfs Erasmus boven de pet gaan. We zwegen daarom maar eerbiedig.

Aboutaleb, journaliste en dochter van de burgemeester, wilde weten of de erfopvolging een probleem was. Nee, vond Hermans, omdat het verschijnsel, net als de monarchie zelf buiten de werkelijkheid staat en beperkt blijft tot slechts één plek in de maatschappij.

De uitgaven voor de ‘pathologisch zuinige Oranjes’ liepen wel de spuigaten uit, vond ze. “Onze monarchie kost 51 miljoen euro per jaar, tegen zeven miljoen euro voor de Spaanse. Dat kroonprinses Amalia op haar achttiende een uitkering van jaarlijks anderhalf miljoen euro krijgt, is een ongelooflijk stomme zet. Het maakt haar ongewoon.” Ook Rem meende dat het wel wat transparanter kon met de financiën. Waarop hij positief afsloot met: “Maar koningin Máxima werkt hard en is intelligent.”

“Hahaha!”, klonk het in de zaal. Het was de man met de grijze haren, die zijn eigen ‘Lof der zotheid’ zong.

Met het oog van een antropoloog en de pen van een dichter doet Wim Boevink dagelijks verslag over de grote en kleine wereld om hem heen. Deze week vervangt Willem Pekelder hem. Lees meer afleveringen van Klein Verslag op trouw.nl/kleinverslag.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden