de opvoedvraag

Opa voedt zijn kleinkinderen een dag per week op. Mag hij ze op zijn manier corrigeren?

Elke woensdag past een opa op zijn kleinkinderen (6 en 8). Die taak vat hij niet lichtvaardig op. Hij zorgt voor vermaak (spelletje, speeltuin). Hij koopt hun favoriete snacks (aardbeien en zoute stokjes). Blijft het duo eten, dan kookt hij vooruit. Zodoende heeft hij alle aandacht voor zijn 'druktemakers': ze zijn de hoogtepunten van zijn week.

Fijn geregeld, toch? De kinderen voelen zich thuis bij opa. Hun moeder ziet haar vader als ideale plaatsvervanger: 'eigen', dus betrouwbaar. Alleen haar man tempert de vreugde. Hij heeft moeite met een 'opvoedkundige methode' die zijn schoonvader soms toepast: het pak voor de broek.

Dat gaat zo: men neme een driftig of ongehoorzaam kind. (Het gáát maar door! Ondanks herhaalde waarschuwingen.) Dat kind gaat bij opa losjes over zijn knie. Vervolgens roffelt hij met zijn handen - niet hard hoor - over het kinderzitvlak. Klaar, lesje geleerd.

Beproefd en effectief, zegt opa. En: "Als ze hier elke week zijn, moet ik de kinderen soms corrigeren." Joh, ze krijgen er niks van, valt zijn dochter hem bij. "Ik ging zelf ook over de knie, daar ben ik niet slechter van geworden."

Haar man blijft zich ergeren. Moet hij opa toch zijn gang laten gaan? Is een pak voor de broek oké?

Dat is wel een extreem stomme vraag, reageert Jo Hermanns, hoogleraar pedagogiek én oppasopa. "Ik vind het aan alle kanten verbijsterend dat je de vraag anno 2013 nog durft te stellen." Want het antwoord is natúúrlijk: nee. Fysiek geweld is niet alleen bij wet verboden - de corrigerende tik is strafbaar sinds 2007 - maar ook aantoonbaar schadelijk voor de ontwikkeling en het welbevinden van kinderen. Voor een lijfstraf bestaat 'geen enkel excuus'.

Dit gezegd hebbende, wil Hermanns wel even reflecteren op de grootouders als 'gedelegeerde opvoeders'. Die vormen een grote groep, veronderstelt de hoogleraar, die zelf ook een vaste oppasdag heeft. "Ik ken maar één leeftijdgenoot die niet wekelijks op zijn kleinkinderen past."

Uit onderzoek blijkt dat werkende ouders een voorkeur hebben voor opa's en oma's bóven professionele opvang. Vanwege de bloedband, de intimiteit, het vertrouwde. Eén ding vinden ze lastig: hun ouders vertellen hoe ze het (niet) hebben willen. Hermanns: "De kunst bij familie is: een intieme sfeer combineren met open communicatie. Ouders moeten niet het idee hebben dat jij het overneemt en het beter weet. Zodra ouders het gevoel hebben dat hun kind wordt afgepakt, is er achterdocht en een gespannen verhouding." Deze grootvader kan zich beter voegen naar de wensen van de ouders. Die verschillen in dit geval weliswaar, maar vader heeft de wet aan zijn zijde. Dus opa, handjes thuis.

Reageren? Zelf een opvoedvraag insturen? E-mail iris.pronk@trouw.nl

Mag opa zijn kleinkinderen over de knie leggen?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden