De opvoeder in Richard Gere

the dinner | Zelf leert Richard Gere zijn zoon respect te hebben voor insecten, vertelt hij tijdens het 67ste Internationale Filmfestival van Berlijn. Als vader in 'The Dinner' heeft hij een heel andere moraal.

Richard Gere (67) arriveerde al een paar dagen voor de première van 'The Dinner' in Berlijn. Niet voor de gezelligheid. In 1999 gekozen tot 'Meest sexy man ter wereld', is de acteur inmiddels alweer jaren actief als voorvechter van de rechten van Tibet die niet gerespecteerd worden door grote broer China. Gere ontmoette eerst 'oude vriendin' Claudia Roth van de Groenen en sprak vervolgens met bondskanselier Angela Merkel. Na afloop zei Gere dat Amerikanen de ogen op Duitsland richten voor inspiratie. Hoewel, niet alle Amerikanen.


In The Dinner speelt Gere de rol van Stan Lohman, een geslaagde figuur die zich kandidaat heeft gesteld voor het gouverneurschap. Hij is de oudere broer van Paul, een verbitterde, werkloze geschiedenisdocent en de eigenlijke hoofdrolspeler van deze derde verfilming van Herman Kochs bestsellerroman. De twee komen met hun echtgenotes samen in een luxe restaurant om te praten over een nog niet opgeloste, gruwelijke misdaad die hun kinderen hebben begaan. Hoe voorkomen ze dat hun levens verpest worden?


Hebt u broers of zussen?


"Drie zussen en een broer."


Dus u bent bekend met het gekibbel?


"Nee. Ik heb wel een running gag met mijn broertje dat onze moeder meer van hem hield dan van mij. Maar dat is een geintje. In de film is het andersom. En ernstig. Paul beschuldigt Stan ervan dat hun moeder meer van hem hield. In werkelijkheid kan ik prima opschieten met mijn broer en zussen. Het gekke is dat ik me pas de laatste jaren realiseer hoe waardevol en uitzonderlijk dat is."


The Dinner gaat over de manipulatie van de waarheid, een thema dat door de verkiezing van Trump akelig actueel is geworden.


"Iedereen in de film probeert de waarheid z'n eigen kant op te buigen. Ze weten allemaal wat hun kinderen gedaan hebben, ze weten dat het gruwelijk is, maar ze proberen hun toekomst veilig te stellen. Als de feiten niet bij die toekomst passen, dan verdraaien ze gewoon de feiten. Ik denk dat het altijd zo geweest is. Het verschil is dat manipulatie van feiten de laatste tijd professioneel wordt aangepakt."


Regisseur Oren Moverman noemde The Dinner een Trumpiaanse film. Voelde het voor u als een persoonlijke verantwoordelijkheid om eraan mee te werken?


"Toen we begonnen te filmen was er nog geen Trump. Dus nee: niet in die zin. Ik voelde wel dat het een verhaal was over verantwoordelijkheid nemen voor onze kinderen. Om ze te helpen navigeren door hun kindertijd en tienerjaren en ze een gevoel van verantwoordelijkheid te leren, van zorg en zachtheid en verbinding voelen met de wereld.


"Mijn personage Stan zegt ergens dat ieder van ons verantwoordelijk is. Dat ze alle vier hebben toegelaten dat de kinderen uit hun invloedssfeer zijn geraakt. Dat hun invloed misschien helemaal niet zo goed was. En nu zie je dat ze beïnvloed worden door duistere krachten. Zo gauw Trump aan de macht was en die typische grove taal ging gebruiken, namen de haatmisdrijven in Amerika toe en steeg het antisemitisme. Het gevoel dat de ander inhumaan is.


"Het begint altijd met het toe-eigenen van taal, de transformatie van woorden. Het woord 'vluchteling' bracht ooit een gevoel van compassie voort. Nu is het iemand waar je bang voor moet zijn. Vluchteling en geweld, vluchteling en terrorisme zijn plotseling synoniem geworden. Dat toe-eigenen van woorden is gevaarlijk. Je zag het bij de nazi's, bij Mussolini en nu zie je het weer: slimme mensen die via woorden de angst en de pijn van anderen manipuleren."


Hoe pakt u de opvoeding van uw eigen zoon James aan?


"Een vriend van me die vader ging worden, vroeg aan de Dalai Lama hoe hij zijn kind kon leren het leven te waarderen. Zijne heiligheid dacht even na en zei: 'leer hem het leven van een insect te respecteren. Je kunt een insect lelijk vinden of bang zijn dat het bijt. Misschien staat het symbool voor de Ander. Maar als je kunt zien dat het een levenskracht heeft, dat het pijn kan voelen, dat het misschien broertjes en zusjes heeft, dat het zoals wij is, dan neem je een insect heel anders waar.' En zo is het. Alle wezens proberen pijn en lijden te vermijden.


"Mijn zoon voelt dat ook. Laatst liepen we van z'n school naar huis. Heleboel kinderen achter ons. Opeens hield 'ie iedereen staande. Hij zag een insect dat over de stoep kroop en vroeg of ik het in de struiken wilde zetten. Maar dat is helaas niet wat onze samenleving kinderen leert. Daar leren ze dat anderen anders zijn. Dat anderen niet welkom zijn. Het Trumpiaanse 'ik eerst!', 'Amerika eerst!', 'witte mannen eerst!'. Die onzin vernietigt bij kinderen de aangeboren impuls van goedheid. De dag nadat Trump de verkiezingen won, kwam James thuis van school en zei dat de hele dag kinderen hadden zitten huilen. Omdat de man die het meest wijs, het meest stabiel moet zijn, de president, nu deze man is."


Wat voor man was uw eigen vader?


"Ho, ho, hij leeft nog. Dat eerst. Mijn vader groeide op als boerenzoon. Melkte koeien. Ging bij de marine toen WOII uitbrak. Een typisch Amerikaanse kerel. Poten in de klei, zogezegd. Hij verkocht verzekeringen toen ik een jongetje was. In het stadje waar we woonden, was hij altijd begaan met anderen. Als er ergens midden in de nacht een auto-ongeluk of brand was, kwamen mensen eerst mijn vader roepen. We hoopten stiekem dat hij meer tijd met ons zou doorbrengen maar hij was altijd met anderen bezig. Hij was religieus zoals een boer religieus is: een met de elementen."


Denkt u dat het werk van kunstenaars de komende jaren belangrijker wordt?


"Ik denk dat de mensen die nu spontaan op straat in groepen bij elkaar komen, belangrijker zijn dan kunstenaars. Ze zoeken niet de spotlights. Ze zoeken verbinding. De beelden van mensen arm in arm zijn heel sterk. Meer dan... Kijk, wat mij betreft is Bob Dylan de grootste kunstenaar van de 20ste eeuw. Daar komt er niet snel nog een van. Maar we hebben wel de Dalai Lama die al meer dan zestig jaar een boodschap verkondigt over hoe we beter met onze emoties om kunnen gaan.


"Dat innerlijke proces is veel belangrijker dan het vinden van een of andere leider."

herman Koch vindt 'The Dinner' waardeloos

"Het is geen film die ik mijn vrienden zou aanraden. Wie naar 'The Dinner' gaat, heeft gewoon een verloren avond." Dat is duidelijke taal, bovendien afkomstig van degene die het weten kan, namelijk de auteur zelf. Herman Koch bezocht de wereldpremière van de alweer derde verfilming van zijn roman 'Het Diner'. Deze derde, Amerikaanse versie vindt hij het slechtst, zegt hij tegen het AD en NRC Handelsblad: "Ik heb er zo objectief mogelijk naar gekeken. Er zitten veel te veel flashbacks in. Dat gebeurt ook in het boek, maar voor een film is het echt te veel. Ook is al in de eerste scènes duidelijk dat een van de hoofdpersonen een psychopaat is, terwijl dat in mijn boek pas veel later wordt geopenbaard."


Koch vond de film met Richard Gere zó slecht dat hij de afterparty op het filmfestival van Berlijn (waar de wereldpremière plaatsvond) aan zich voorbij liet gaan: "Zo'n afterparty was heel ongemakkelijk geworden. Wat had ik moeten doen, iedereen de hand schudden en zeggen dat ik de film waardeloos vond?"


De eerste verfilming van Kochs bestseller was in 2013 de gelijknamige Nederlandse versie. Een jaar later verscheen de Italiaanse verfilming onder de titel 'I Nostri Ragazzi'. De Italiaanse is de best gewaardeerde van de drie. De meningen in Berlijn over de Amerikaanse verfilming lopen sterk uiteen. Entertainmentvakblad Variety is lovend, The Guardian had het over een 'zompig, onverteerbaar melodrama'. De Italiaanse versie is het meest losjes gebaseerd op het boek, de Amerikaanse het meest uitgesproken moralistisch.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden