Cambodja

De oppositieleider maakt in Cambodja weinig kans voor de rechter

De Cambodjaanse oppositieleider Kem Sokha begroet de media bij de rechtbank.Beeld AP

Kem Sokha, die beschuldigd wordt van landverraad, moest woensdag voor de rechter verschijnen. De Cambodjaanse oppositieleider kan dertig jaar gevangenisstraf krijgen. 

Diplomaten, journalisten en mensenrechtenactivisten verdringen zich voor de gemeentelijke rechtbank in Phnom Penh. Maar ook boeren en vissers zijn in hun eenvoudige kleren naar de Cambodjaanse hoofdstad afgereisd, om hun politieke leider een hart onder de riem te steken. Ze worden in de gaten gehouden door een intimiderende politiemacht.

In het gebouw waar al die mensen naar kijken en waarop tal van camera’s zijn gericht, is de rechtszaak tegen de Cambodjaanse oppositieleider Kem Sokha begonnen. De populaire politicus wordt beschuldigd van het plegen van landverraad, iets waarvoor hij dertig jaar cel kan krijgen. Critici echter zijn ervan overtuigd dat Sokha om puur politieke redenen voor de rechter staat.

De 66-jarige politicus was de president van de Cambodian National Rescue Party (CNRP), de enige oppositiepartij die een serieuze vuist wist te maken tegen het bewind van de sinds 35 jaar regerende premier Hun Sen. In september 2017 kwam een voorlopig einde aan de politieke droom van Sokha. Hij werd gearresteerd omdat hij van plan zou zijn de regering omver te werpen. Zijn partij werd vervolgens door de hoogste rechtbank van Cambodja ontbonden.

Hoewel de rechtbank zegt dat er voldoende bewijs is om Sokha te vervolgen, twijfelen critici openlijk aan de beschuldiging. Zij wijzen er onder meer op dat het directe bewijsmateriaal tegen Sokha zich beperkt tot een korte video waarin de oppositieleider zegt politieke steun uit de Verenigde Staten te krijgen.

‘Puur politiek proces’

Vakbondsactivist Rong Chun is één van de tientallen Cambodjanen die bij de rechtbank staat om een glimp op te vangen van wat er achter die hoge muren gebeurt. “De rechtbank doet haar best de zaak er goed uit te laten zien, maar achter de schermen is dit een puur politieke zaak”, zegt hij. “De rechters staan onder controle van de overheid en volgen orders van de machthebbers.”

Die kritiek wordt breed gedeeld. Veel Cambodjanen hebben geen of nauwelijks vertrouwen in de rechtsstaat. In opdracht van de overheid vervolgen Cambodjaanse rechtbanken regelmatig overheidscritici. Zo is de in ballingschap levende oppositieleider Sam Rainsy de afgelopen jaren meerdere keren veroordeeld tot celstraffen, bijvoorbeeld wegens het beledigen van de koning of wegens het aanzetten tot ongehoorzaamheid bij het leger.

Het World Justice Project (WJP), dat in 126 landen onderzoek doet naar het functioneren van de rechtstaat, geeft Cambodja op haar ranglijst de op één na laagste score. Alleen in Venezuela staat de rechtsstaat er slechter voor, aldus WJP.

Om zeep helpen van de democratie

Politiek veteraan Sisowath Thomico verwacht dan ook niet dat zijn partijgenoot een eerlijk proces krijg. “Dit is een politieke zaak die niets met het recht te maken heeft”, vertelt Thomico nabij de rechtbank. “Wat het vonnis ook is, het zal een politieke uitkomst zijn.”

Sokha zelf beklemtoont onschuldig te zijn. Op zijn officiële Facebook-pagina verscheen gisteren een bericht waarin de politicus de beschuldigingen ontkent en zegt dat al zijn activiteiten in dienst zijn van mensenrechten en democratie.

Voor de Cambodjaanse premier Hun Sen, die Cambodja sinds de verkiezingen in 2018 als een eenpartijstaat bestuurt, staat er veel op het spel. Hij ligt internationaal onder vuur wegens mensenrechtenschendingen en het om zeep helpen van de democratie. De Europese Unie dreigt daarom Cambodja lucratieve handelsvoordelen te ontzeggen.

Vakbondsactivist Rong Chun hoopt dat de rechtszaak tegen Sokha zal eindigen in een compromis waarbij de oppositieleider spoedig op vrije voeten zal zijn. “Maar dit is een politiek spel dat niet thuishoort in een democratie.”

Lees ook: 

Blijdschap en twijfel in Cambodja nu oppositieleider Sokha thuis is

De Cambodjaanse oppositieleider Kem Sokha werd in 2018 ineens vrijgelaten, tot vreugde van zijn aanhangers. Maar het land is nog lang geen democratie. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden