De opmars van de Bharatiya Janata Partij

Hij droeg een traditionele witte kurta pyama. En eerst deed hij een puja, een hindoeïstisch gebed. De officiële kandidaatstelling van premier Atal Behari Vajpayee van India dinsdag in zijn kiesdistrict Lucknow was door zijn partij zorgvuldig geregisseerd. Het hindutva ('hindoezijn') droop er vanaf. Vajpayee tekende de papieren om 12.25 uur precies, het tijdstip dat hindoepriesters en astrologen als het meest gunstige hadden bepaald.

Zoals overal waar de premier zich dezer dagen vertoont, kwamen duizenden mensen om een glimp van hem op te vangen. India gaat vandaag de tweede ronde van parlementsverkiezingen in. Vajpayee en zijn partij gaan die met een straatlengte winnen, als we de peilingen mogen geloven. En dat terwijl een half jaar geleden niemand nog een stuiver voor ze had gegeven.

De van oorsprong eng-nationalistische, in religieus opzicht zelfs extremistische Bharatiya Janata Party (Nationalistische Volkspartij, BJP) bereikt deze weken nieuwe hoogten. In 1984 kwam de BJP met 2 zetels in de 545 zetels tellende Lok Sabha, het Indiase Lagerhuis. Vier achtereenvolgende verkiezingen brachten de partij in 1998 op 182 zetels. Dat worden er minstens 200.

De BJP komt voort uit een beweging die streeft naar een sterk India op hindoeïstische grondslag. Enkele jaren geleden bepleitte de partij nog de bouw van een hindoetempel op de plek in Ayodhya waar in 1992 een moskee werd verwoest. Maar dat soort van omstreden programmapunten zijn naar de achtergrond geschoven.

De BJP ging de verkiezingen dit keer zelfs in zonder een eigen program. Vajpayee en zijn partij leiden de Nationale Democratische alliantie, een verbond van inmiddels 24 partijen dat voortzetting van de coalitie van de sinds kort razend populaire Vajpayee als belangrijkste doelstelling heeft.

De opmars van de BJP sinds 1984 werd mogelijk door de neergang van de Congrespartij die India tussen de onafhankelijkheid van Groot-Brittannië in 1948 en 1996 onafgebroken regeerde. Een half jaar geleden leek de partij over haar hoogtepunt heen. Eén jaar BJP bracht de apetrotse Indiërs weliswaar een serie kernproeven, maar voor het overige vooral economische malaise. De coalitie van toen 18 partijen strompelde van incident naar incident.

Vanuit het buitenland was er kritiek op de golf van geweld tegen christenen. Maar na de winst - in militair en diplomatiek opzicht - in de bijna-oorlog van dit voorjaar tegen erfvijand Pakistan keerde het tij even snel als onverwacht.

Vajpayee en zijn partij profiteren van een eenvoudige wet: wie een oorlog wint, wint ook de verkiezingen. En zitten opnieuw in de lift.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden