De Opec doet er wat druppeltjes olie bij na voorlopig akkoord

Het Opec-logo, opgehangen in Wenen. Beeld REUTERS

Vertegenwoordigers van oliekartel Opec en zijn bondgenoten hebben in Wenen een voorlopig akkoord bereikt over een verhoging van de olieproductie. Of het ook tot een daadwerkelijk akkoord komt is nog de vraag na een verhitte nachtelijke bijeenkomst, waarin de olieminister van Opec-lid Iran tussentijds wegliep.

De olieministers werden het eens over een verhoging van het productieplafond met 1 miljoen vaten. In de praktijk zal de verhoging, als die er komt, meer in de richting van 600.000 vaten uitkomen, omdat sommige Opec-landen helemaal niet in staat zijn extra te produceren.

Die 600.000 vaten extra staan gelijk aan ongeveer een half procent van de huidige olieproductie in de wereld. Dat is geen schokkende stijging. Noem het een paar druppels. De verwachting is dat de vraag naar olie in de wereld de komende tijd met 1 tot 1,5 procent stijgt.

Met die kleine productiestijging kan blijkbaar ook Rusland leven. Het land is weliswaar geen Opec-lid maar speelt tegenwoordig wel een belangrijke rol in Opec-kringen. Net als de Opec-landen moest Rusland toezien hoe de olieprijzen in 2014, 2015 en 2016 daalden.

Koppen bij elkaar

Om die dalingen, funest voor de begrotingen van alle olie producerende landen, het hoofd te bieden, staken de veertien Opec-landen en elf andere olieproducenten in 2016 de koppen bij elkaar. Eind dat jaar besloten ze hun gezamenlijke productie met 1,8 miljoen vaten per dag in te krimpen. Saudi-Arabië en Rusland, met afstand de grootste onder de 25, leverden het meeste in. Kostte een vat begin 2016 nog minder dan 30 dollar, na dat opvallende akkoord begonnen de prijzen weer te stijgen: 65 tot 75 dollar per vat is weer normaal.

Het akkoord van de 25 uit 2016 werkte dus, en de afspraken van vandaag bewijzen dat ze elkaar nog steeds kunnen vinden.

Meningsverschillen waren er ook. In de aanloop naar de Opec-vergadering bepleitten Saudi-Arabië en Rusland een grotere productiestijging. Maar zij stuitten op verzet. Van Venezuela dat als gevolg van een instortende economie steeds minder olie produceert en daarom wil voorkomen dat de olieprijzen dalen. Van Iran dat te maken krijgt met nieuwe sancties van de VS die de olie-export mogelijk bemoeilijken. Van Irak en van Algerije. Belangrijke Opec-besluiten moeten unaniem worden genomen. Vandaar dat het zoeken was naar een compromis.

Wat betekent dat compromis voor de olieprijzen en de prijzen aan de benzinepomp? Er is een gerede kans dat die zullen stijgen. De afgesproken productieverhoging is beperkt. Als de productie in Venezuela verder daalt, de Iraanse export inderdaad gaat lijden onder de Amerikaanse sancties en als de onrust in Libië en Nigeria weer oplaait, zal de productie in die landen afnemen. Mogelijk komt de totale Opec-productie dan niet hoger, maar lager uit. Dat stuwt de olieprijzen op.

Verenigde Staten

Maar er zijn ook nog olie producerende landen die niet bij het akkoord betrokken zijn. Het gat dat ontstond toen de 25 landen hun productie verminderden, werd grotendeels opgevuld door de VS. De VS zijn inmiddels na Rusland de tweede olieproducent ter wereld geworden. Als de groei van Amerikaanse schalie-olie-industrie doorzet, dempt zij het effect van de productiedalingen in Venezuela, Iran en andere landen.

Een complicerende factor is er wel. De VS en China zijn in een handelsoorlog verwikkeld en China heeft gedreigd met een invoerheffing op Amerikaanse olie - sinds 2016 is China een belangrijke importeur van Amerikaanse olie. Als China dat dreigement uitvoert, moet het op zoek naar andere olieleveranciers en moeten de Amerikanen op zoek naar andere klanten. Wat dat voor de olieprijzen betekent, is moeilijk te zeggen.

De olie producerende landen zullen vooral iets anders vrezen. Handelsoorlogen tussen de VS en China en tussen de VS en de EU kunnen de handel en de groei remmen. En dan neemt ook de vraag naar olie af.

Lees ook: Als China elders shopt, moet de Amerikaanse olie-industrie het ergste vrezen

President Trump ziet de VS graag als dominante speler op de oliemarkt, en China als afhankelijke partij. Maar nu de Opec mogelijk meer olie gaat oppompen, heeft China alternatieven voor Amerikaanse olie. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden