De onzichtbare parlementariër

De Bondsdag, de Duitse Tweede Kamer, staat bepaald niet bekend om zijn frivoliteit. Daarom is het des te opmerkelijker dat de parlementariërs al 35 jaar lang een collectieve grap koesteren. Onlangs memoreerde Bondsdagvoorzitter Norbert Lammert het jubileum van volksvertegenwoordiger Jakob Maria Mierscheid.

"Jammer genoeg", vervolgde de niet ongeestige Lammert, "is de heer Mierscheid vanwege dringende bezigheden elders niet in staat de felicitaties in ontvangst te nemen." Er werd door de aanwezige parlementariërs hartelijk om gelachen. Zij wisten maar al te goed waar Mierscheid uithing. Namelijk nergens.

Ook de bewoners van Mierscheids geboorteplaatsje Morbach op de Hunsrück wisten van tevoren dat de goede man verstek zou laten gaan bij het inwijden van een speciaal wandelpad dat ze naar hun beroemdste plaatsgenoot hadden vernoemd. "Hij wandelt het liefst alleen", zei burgemeester Andreas Hackerath die het lint doorknipte, "dan denkt hij na over de problemen van het land."

De burgemeester legde vervolgens uit dat hij ervan overtuigd was spoedig de hand zou kunnen schudden van de afwezige Mierscheid. Hij weet wel beter.

Mierscheid is een 35 jaar geleden verzonnen figuur. Maar wel iemand die in de loop der jaren steeds meer reële sporen heeft achtergelaten in het politieke en maatschappelijke leven van de Duitse Bondsrepubliek.

In de Domkerk op de Berlijnse Gendarmenmarkt speelt Mierscheid zelfs een centrale rol in een tentoonstelling gewijd aan de Duitse democratie. Daar wordt aan de hand van een dag uit het leven van de Morbachse parlementariër de gang van zaken in de Bondsdag uit de doeken gedaan.

Ook verschijnen er regelmatig stukken van zijn hand. Onlangs nog in het weekblad van de Bondsdag, Das Parlament. In een polemische bijdrage windt Mierscheid zich op over de geringe opkomst bij de recente verkiezingen in Bremen. De helft van de kiezers was "te lui, te geborneerd, te dom, te arrogant of te larmoyant" om naar de stembus te gaan.

Dat was anders in de tijd dat hij lid werd van de Bondsdag. Mierscheid trad aan in december 1979, in de tijd van Willy Brandt, toen de opkomst hoger dan 90 procent was. Mierscheid was de opvolger van de in die maand overleden SPD'er Carlo Schmid, de eminente staatsrechtsgeleerde en mede-auteur van de Duitse grondwet.

Als eerbetoon aan de politieke geweldenaar Schmid hebben toen drie partijgenoten de figuur van Jakob Maria Mierscheid in het leven geroepen. Compleet met een biografie van de Morbachse kleermaker die via het plaatselijke mannenkoor, de postduivenvereniging en de boerenvakbond tot in de Bondsdag reikt en daar op de officiële website is na te lezen.

Eeuwige roem verwierf hij met de 'wet van Mierscheid'. Op een van zijn wandelingen over de Hunsrück kreeg hij een gedachtenflits. Het stemmenaantal van de SPD tijdens bondsdagverkiezingen hield door de jaren heen exact gelijke tred met de productie van ruw staal in Duitsland. Hoe meer staal, hoe beter de SPD scoorde. Het is nog waar ook.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden