Column

De onwetendheid van Trump en Bush in Syrië en Irak

Stevo Akkerman Beeld Jorgen Caris
Stevo AkkermanBeeld Jorgen Caris

Nu het verjagen van Bashar al-Assad de officiële politiek van de VS is geworden, voor zo lang als het duurt natuurlijk, de officiële politiek is nogal wispelturig tegenwoordig, word ik weer achtervolgd door de herinnering aan mijn naïviteit van een oorlog eerder, die tegen Saddam Hoessein.

Ik was indertijd geen voorstander van het Amerikaanse ingrijpen, omdat de impulsieve George W. Bush ten strijde trok zonder mandaat van de VN. Maar toen het regime van Saddam viel, stond ik toch te juichen, samen met mijn Iraakse krantenbezorger, die dansend langs de brievenbussen ging.

En toen op 9 april 2003, gisteren precies veertien jaar geleden, in Bagdad het 12 meter hoge beeld van Saddam van zijn sokkel werd getrokken, zag ik daarin een herhaling van de vallende Lenin-beelden in het Oost-Europa van 1989. Ik kon niet voorkomen dat het woord 'bevrijding' in me op kwam.

Alleen al het verhaal van dat beeld op het Firdosplein vertelt hoe faliekant ik er naast zat. Om te beginnen was het neerhalen ervan niet de spontane volksactie die ik er in zag; Amerikaanse militairen speelden een grote rol in dit spektakel, en daarbij begingen ze ook nog de veelzeggende blunder om de gevallen dictator te hullen in de Amerikaanse vlag, in plaats van de Iraakse.

De lege plek van Saddam werd twee maanden later gevuld met het werk van een lokale kunstenaar, die een abstract beeld neerzette dat de eenheid van het Iraakse volk moest symboliseren. In 2011 of 2013 - de bronnen spreken elkaar tegen - werd het gesloopt, dat was pas echt symbolisch.

Explosief mengsel

Er was geen eenheid gekomen, maar geweld: 'Operation Iraqi Freedom' had de weg geopend voor een bloedige clash tussen sjiieten en soennieten die tot op heden voortduurt en inmiddels het hele Midden-Oosten omvat, inclusief Syrië.

Dat krijg je, als je in een pot gaat roeren zonder te weten welk explosief mengsel erin zit. De voormalige hoofdredacteur van Al Jazeera zei het ooit zo in Trouw: uit 'absolute onwetendheid' gaven de VS Irak over aan 'een recept voor destructie'.

Ik vrees dat de onwetendheid van Donald Trump niet kleiner is dan die van George W. Bush en daarom kan ik, anders dan Amerikaanse commentatoren die roepen dat 'het presidentschap van Trump nu begonnen is' niet opgetogen zijn over de grote ommekeer die in Washington zou hebben plaatsgevonden.

Vatbommen

Ik betwijfel of Trump werkelijk is bekeerd van zijn America First-doctrine naar die van mondiale verantwoordelijkheid; Syrische vluchtelingen zijn nog steeds niet welkom in de VS. Maar als hij wel bekeerd is, houd ik mijn hart vast voor zijn tactiek van onvoorspelbaarheid, vooral als die gepaard gaat met kruisraketten. Wat zal dit opleveren in de confrontatie met Noord-Korea? Wat in de relatie met Rusland en China?

Vanaf de gebombardeerde basis bij Homs wordt alweer gevlogen door de Syrische luchtmacht, zij het waarschijnlijk niet meer met chemische wapens, dat moet ik Trump nageven. Nu beperkt Assad zich weer tot vatbommen. En een oplossing is geen stap dichterbij.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden