Interview

De ontdekkingsreis van hockeybondscoach Max Caldas

Max Caldas, de bondscoach van Oranje, overlegt met zijn spelers Glenn Schuurman (links) en Jorrit Croon. Beeld ANP
Max Caldas, de bondscoach van Oranje, overlegt met zijn spelers Glenn Schuurman (links) en Jorrit Croon.Beeld ANP

Vandaag begint in Amsterdam het EK hockey voor de mannen. Max Caldas over zijn ontdekkingsreis als bondscoach van Oranje: 'Ik werd niet blij van wat ik in de spiegel zag na Rio.'

Champions Trophy, december 2014, Bhubaneswar (India).
Resultaat: vijfde

"Ik weet het nog goed: na de kwartfinale, die we verloren van Pakistan, zat ik op de hotelkamer met Alexander Cox, mijn assistent. Een half uur lang keken we naar buiten. Wat is hier nou gebeurd?, vroegen we onszelf af. Een antwoord hadden we niet. We kwamen vanuit een veilige omgeving bij de Nederlandse vrouwen, en ineens moesten we heilige huisjes omver trappen bij de mannen. Paste dat wel bij mij? Ik dacht er veel over na. Mijn emotie en gevoel leiden mij door mijn keuzes heen. Nu kan ik zeggen: ja, die rol past mij. Er is gebeurd wat moest gebeuren. Het lastigste was, zoals vaak: leven in het heden. Wanneer hebben wij als hockeyland voor het laatst iets groots gewonnen? Dat is lang geleden (de Spelen in Sydney, 2000, red.). We kunnen ons dus niet gaan gedragen alsof we de beste zijn, want dat zijn we niet. Dat past alleen niet zo bij onze cultuur. We zijn frivool, avontuurlijk en hebben een grote waffel. We vinden overal iets van. Om dan toe te geven dat je niet de beste bent, is hard en pijnlijk."

EK hockey, augustus 2015, Londen
Resultaat: eerste

"Ik herinner me een uitspraak van Valentin Verga tijdens de evaluatie na het EK. Hij zei: 'Ik had mezelf voorgenomen om de beste defensieve Valentin te laten zien op het EK.' Dat was een bijzondere uitspraak, want daar liggen niet per definitie zijn kwaliteiten. Die overgave aan het geheel - dat het team als team gaat functioneren - is essentieel om te winnen. Tijdens het EK was er duidelijkheid en overtuiging, waardoor we goed gingen spelen. Omdat we een lange voorbereiding hadden, waarin de spelers tijd hadden om in elkaar te investeren, was de groep vrij rustig. Achteraf gezien hebben we misschien niet goed genoeg gestaafd waarom we dat EK hebben gewonnen. Als coach wil je niet alleen dat spelers zich committeren aan een plan, maar ze daar ook onderdeel van uit laten maken. Dat is niet gelukt. Dat heeft ons, onder andere, de kop gekost tijdens de Spelen in Rio."

Olympische Spelen, augustus 2016, Rio de Janeiro
Resultaat: vierde

"Ik ben heel kritisch naar mezelf toe geweest na de Spelen. Dat was pijnlijk. Ik mats mezelf nooit. Eigenlijk vind ik mezelf elke dag slecht in wat ik doe. In leidinggeven, in coachen, denk ik vaak: Max, wat ben je slecht. Daarin ben ik heel hard naar mezelf. Ik werd niet blij van wat ik in de spiegel zag na Rio. Ik nam daar te veel afstand van mijn spelers en ging me alleen maar richten op tactiek en strategie. Ik ontdekte dat ik mijn spelers niet volledig vertrouwde en was niet wie ik ben. Ik miste de verbindende factor ook in mijzelf. Die analyse is heel goed geweest, want ik ben als coach meer van mezelf gaan houden. Ook de Max die vindt dat hij een training niet goed kan leiden, omarm ik. Dat is onderdeel van wie ik ben. Na Rio had ik twee keuzes: of ermee kappen of proberen iets te veranderen. Het veranderen was een pijnlijke keuze. Maar ik ben een vechter, een knokker en dit is mijn passie. Mijn spelers maken onderdeel uit van die passie. Dat zijn ze geworden, maar dat hadden ze eerder moeten zijn. Om dat onder ogen te zien, was het pijnlijkste van alles."

Hockey World League (halve finale), juni 2017, Londen
Resultaat: eerste

"In januari waren we op trainingskamp in Stellenbosch, Zuid-Afrika. Voordat iedereen wakker was, ging ik zwemmen met Conny (teamarts Conny van Bentum, red.). Op dag drie zei ze na een paar baantjes: 'Max, mag ik je wat vragen?' Terwijl ik nog aan het nahijgen was, vroeg ze: 'Max, waar wás je vorig jaar? Ik hoor van spelers dat je nu aan het zingen bent op het veld, en als we gaan fietsen ben je aan het klooien met je spelers - iets wat ze nooit eerder hadden gezien. Dus waar wás je?' Dat was een bijzonder moment. Ik was eindelijk wie ik ben. Als coach sta ik nu dichter bij mezelf dan ooit. Ik kan ook Max zijn, terwijl ik heel vaak de rol van de coach heb gespeeld bij de jongens. Ik heb geleerd dat je in een team authentiek moet kunnen zijn. We zijn nu opener naar elkaar, waardoor je meer vertrouwen krijgt. We onderscheiden leiderschap van aanvoerderschap. Het aanvoerderschap vinden wij niet zo belangrijk. Tijdens het EK is er geen vaste aanvoerder. Iedereen levert zijn bijdrage aan het team."

EK hockey, augustus 2017, Amsterdam
Resultaat: ?

"Ik ben nu de coach die ik wil en moet zijn. Dat is voor mij heel krachtig. Het proces ernaartoe was soms pijnlijk, maar kennelijk was het nodig. De zoektocht naar het antwoord op de vraag: hoe komt het dat wij niet de beste van de wereld zijn, terwijl we de meeste leden, velden en clubs hebben, is nog steeds gaande. Maar we moeten ook beseffen wat we wel hebben. Ik liep deze week het nieuwe Wagener-stadion in en dan gaat mijn hart sneller kloppen. Zoiets organiseren kunnen wij als geen ander. Daarom kijk ik enorm uit naar dit toernooi. Het EK wordt één groot feest."

• Vrouwen boeken eerste overwinning

De Nederlandse hockeysters zijn het EK gisteravond begonnen met een zege. In het uitverkochte en vernieuwde Wagener-stadion in Amsterdam won het elftal van bondscoach Alyson Annan met 3-1 van Spanje. Het duel werd in de slotfase lange tijd stilgelegd wegens hevige regen- en onweersbuien. Lidewij Welten en Frédérique Matla troffen doel voor rust. Spanje, nummer negen op de wereldranglijst, deed in het derde kwart iets terug via Begoña Garcia, waarna Matla de eindstand bepaalde op 3-1. Oranje treft in de poulefase verder België (zondag) en Tsjechië (dinsdag). Vanavond openen de mannen het EK, eveneens tegen Spanje.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden