De onderwijssocioloog die alleen maar rekende

Nee, hij was niet blij dat Trouw stopte met Schoolprestaties, de jaarlijkse lijst met rapportcijfers voor scholen in het voortgezet onderwijs waaraan hij een belangrijke bijdrage leverde. Hij begreep dat die lijst de krant na vijftien jaar weinig nieuws meer opleverde. Maar, wierp hij tegen, die cijfers geven zicht op de kwaliteit van scholen en als openheid daarover niet door de media wordt afgedwongen, is het waarschijnlijk snel gedaan met die inzichtelijkheid.

Het was Jaap Dronkers ten voeten uit. Onderwijs heeft iets weg van voetbal: veel mensen hebben er een mening over. Maar Dronkers had weinig op met meningen en met de belangen van degenen die ze verkondigden. Hij wilde de discussie sturen met feiten, met cijfers. "Ik vínd niets, ik reken alleen maar uit", zei hij daarover.

Onderwijssocioloog Dronkers was hoogleraar aan de Universiteit van Amsterdam, in Florence en aan de Universiteit Maastricht. Een 'dwarse, onafhankelijke denker' schreef een collega over hem toen hij erelid werd van de Nederlandse Sociologische Vereniging: iemand die over de grenzen van zijn vakgebied heen keek, daarbij 'bulten en schrammen' opliep, maar dan juist met extra inzet de discussie opzocht in plaats van die uit de weg te gaan.

Veel van Dronkers' werk ging over gelijkheid en ongelijkheid en de rol van onderwijs daarin. Hij richtte zich niet alleen op de kleine kring van sociologen, maar zocht ook het publieke debat. Zijn inzet voor Trouw paste daarin. Met gegevens over onder meer zittenblijven en examenresultaten berekende hij één samenvattend rapportcijfer per school. "De overheid beweerde altijd dat alle scholen even goed zijn, dat er geen slechte scholen zijn", zei hij over zijn beweegredenen. "Van die vage toestand zijn we nu af: er zijn wél slechte scholen."

Toen deze krant stopte met Schoolprestaties, in 2012, stapte hij naar de Volkskrant, die zijn rekenwerk nog twee keer publiceerde. Anderhalf jaar geleden stopte hij ermee. Te veel tijd en te veel stress, zei hij. "Het gedoe eromheen begint mij tegen te staan." Maar hij nam die beslissing met pijn in het hart. Het 'kritisch oog van de buitenstaander' verdwijnt, schreef hij, en dat is een slechte zaak.

Tegelijkertijd kondigde Dronkers aan door te gaan met onderzoek, met het schrijven van artikelen en blogs, 'zolang het mij gegeven is'. Op Eerste Paasdag kreeg hij een beroerte. Woensdag overleed hij, 71 jaar oud.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden