De onbetaalde rekening van het falen van de kerk

Hervormd Nederland laat theoloog Dick Tieleman aan het woord naar aanleiding van het succes van de spirituele besteller 'De Celestijnse belofte'. Over de kerk in het algemeen zegt Tieleman, dat zij het eindresultaat te veel opdringt. Het klimaat in de kerk is zo geworden dat mensen van tevoren moeten instemmen met de waarheid die er ligt. Niet de mensen verlaten de kerk, de kerk verlaat de mensen. Geloofsvragen zijn inherent aan het mens zijn, maar het antwoord dat het traditionele christendom biedt sluit niet meer aan bij de geloofsvraag van de mens. De kerk sluit die veranderde geloofsvragen af. Alles wordt door de kerk geïnvesteerd in het bewaken van de gemeenschap. Maar die gemeenschap sluit anderen buiten. Tieleman vindt dat de kerk de zaak moet opengooien. 'New Age' is volgens Tieleman 'de onbetaalde rekening van het falen van de kerk'.

FRED LAMMERS

HP/De Tijd houdt een pleidooi voor een nieuw patriottisme. Nederlanders geven graag af op de eigen cultuur en ze kennen hun eigen verleden niet. Aan de andere kant beschouwen Nederlanders zichzelf heimelijk als superieur. De Leidse historicus H. L. Wesseling voedt die opvatting, door te stellen dat Nederland veel minder onbeduidend is dan veel bewoners denken. “Het koddige beeld dat Nederland zo gretig van zichzelf biedt aan het buitenland is onwaarachtig”, aldus Wesseling. De Rotterdamse socioloog Anton Zijderveld vindt dat Nederlanders 'slordig' omgaan met hun identiteit.

Het feit dat de dichter Paul van Ostaijen een eeuw geleden werd geboren is zowel voor Vrij Nederland als De Groene Amsterdammer aanleiding voor uitvoerige reportages. De Groene heeft er min of meer een Van Ostaije-nummer van gemaakt. Vrij Nederland publiceert een aantal liefdesbrieven, gewisseld tussen de dichter en de ongelukkig getrouwde Emma Clément. Van Ostaijen leerde haar in 1917 in Antwerpen kennen. In 1918 namen beiden de wijk naar Berlijn, omdat de grond Van Ostaijen door de politieke denkbeelden die hij huldigde in België te heet onder de voeten werd. In de Berlijnse Wilhelmstrasse huurden zij een eenkamerflatje onder één dak met de toen nog onbekende latere nazi-leider Hermann Goering. Het boterde niet tussen de bewoners. Emma verdiende voor Van Ostaijen als verkoopster en fotomodel de huur en de kost. Ook zorgde zij er voor dat hij van drugs werd voorzien. Goering was daar ook niet vies van en probeerde Emma over te halen hem daar in te laten delen. Het gezeur daarover leidde op een dag tot een fikse ruzie, waarbij Emma Goering van de trap duwde. Haar romance met Van Ostaijen eindige officieel in 1921. Maar ondanks het feit dat 'Emmecke' een andere relatie begon, bleven de twee elkaar tot aan de dood van de dichter in 1928 innige brieven schrijven. De Groene belicht ook andere fases uit het leven van de stadhuisklerk, worstelaar, cocaïnesnuiver en flamingant.

Hoofdredacteur Martin van Amerongen hekelt in De Groene de tweeslachtige houding van NRC/Handelsblad ten opzichte van prins Bernhard. Het blad heeft zich recent tot twee keer toe openlijk bij de prins verontschuldigd, nadat er onaardig over hem was geschreven naar aanleiding van Lockheed en de smeergelden die de prins in dat kader zou hebben ontvangen. Het jaar 1976 ligt ver achter ons, maar wat zich destijds allemaal afspeelde aan onverkwikkelijke zaken rond het koningshuis is voor altijd geboekstaafd in officiële documenten. Het lijkt er nu echter steeds meer op, dat over dit voor de Oranjefamilie zeer pijnlijke gebeuren niet meer mag worden gepraat, laat staan geschreven. Als je NRC/Handelsblad mag geloven is prins Bernhard destijds groot onrecht aangedaan. Martin van Amerongen constateert dat “'s lands eerste kwaliteitskrant zich pluimstrijkend en kwispelstaartend ervoor leent de geschiedenis te herschrijven ten gerieve van de lakeien van Oranje”. Twintig jaar geleden schreef NRC/Handelsblad letterlijk dat de bevindingen van de toenmalige onderzoekcommissie Donner “ondanks het uitblijven van definitieve bewijzen overwegend aanduiden dat smeergelden hun weg wisten te vinden naar prinselijke zakken”.

Elsevier en Vrij Nederland besteden aandacht aan het nieuwe boek van Gerard Reve dat binnenkort verschijnt. Rudie Kagie ging voor Vrij Nederland in het Belgische Machelen met de nu 72-jarige schrijver praten. Dat leverde een boeiend leesverhaal op over de ruzietjes van Gerard met zijn huidige levensgezel Joop Schafthuizen. Reve zit op zijn praatstoel en geeft vriend en vijand vegen uit de pan. Rudy Kousbroek wordt verweten niet te beschikken over eruditie. Simon Vinkenoog wordt als 'onfris' getypeerd. Maarten Biesheuvel is 'een kunstenmaker zonder wereldbeeld' en Louis Paul Boon wordt afgedaan als 'een kleine kromgewerkte man, ontzettend geil, maar niet onkuis'. Boon zag seksualiteit als een noodlot, niet als iets smerigs. En daar had hij volgens Reve gelijk in. Zijn partner Joop is, aldus Reve, 'een uit een ongevormd milieu stammende schat, die nergens iets van begrijpt en geen gevoel heeft voor het magische en mystieke'.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden