De oester

Berlijn ontwaakt uit een droom. Het geld is op. De stad krijgt al een paar jaar geen geld meer uit Bonn en dat dringt nu door. Het financieringstekort is zo groot als er sterren in het heelal stralen: 32 miljard mark.

Alleen voor dit jaar ontbreken ruim 7 miljard in kas. De buikriem wordt aangehaald in alle sectoren die zich niet kunnen verdedigen. De scholen worden uitgehold, de mensen aan de onderkant van de maatschappelijke ladder verliezen de greep op de onderste sport, kunst en cultuur zijn de volgende slachtoffers. In de zwakkere schakels van de stad is iedere hoop verloren. In de rijkere kringen sluimeren ze rustig verder. Ze dromen van de Grote Verhuizing. Als Bonn naar Berlijn komt, dan worden we eindelijk nog rijker, menen ze. Deze dromerij is overal in de stad goed te zien en te ruiken. Het eigenaardige is dat deze al te hoog gespannen verwachtingen iets suïcidaals hebben. Als Bonn niet alles brengt wat het belooft, gaat hier menig luchtkasteel in rook op.

In zo'n fata morgana zat ik woensdagavond. Het Franse concern Galeries Lafayette opende een glinsterend winkelpaleis aan de ooit zo roemruchte Friedrichstrasse. Van deze straat is na veertig jaar DDR en zeven jaar sloop niets meer over. De DDR probeerde de straat ook tot leven te wekken met mooie gebouwen. Maar aangezien dat een andere bouwmode was dan die waarin wij zijn meegegroeid, moesten al die spiksplinternieuwe DDR-kolossen eerst worden afgebroken om er nieuwe, dit keer kapitalistische, dromen te kunnen verwezenlijken.

De verwachtingen stijgen hier daarom boven de dakgoten uit. De Fransen zijn de eersten die hun nek in de strop van het financiële risico steken, in de hoop dat de belendende percelen volgen. Maar die durven niet, omdat Bonn nog niet in de verhuisauto is gestapt. Het warenhuis straalt pracht en praal, maar de klanten zullen de eerste vijf jaar zeker niet komen.

Op het openingsfeest voor tweeduizend VIP's was van deze hachelijke hoop niets te merken. Uit Bretagne waren voor tweeduizend gasten verse oesters en uit de Champagne champagne binnen gevlogen. En dat waren slechts de versierselen bij het echte eten. Tussen de koopwaar verdrongen zich met goud en diamant beladen Berlijners die een paar uur deden of hun stad al is wat ze hopen dat het wordt: een financieel paradijs met de allure van Parijs en het geld van München. Van een crisis wil niemand iets weten. De investeerders omarmen elkaar en praten over het geld dat hun toekomt als alles in deze straat is verhuurd. Tot nu toe is het Franse warenhuisconcern de enige huurder. En dat zal ook wel even zo blijven. Als Bonn de verhuizing een jaartje uitstelt, rollen er koppen. Maar daar schijnen de geldgevers niet zenuwachtig van te worden. Ze denken alleen aan de koppen van de collega's. De droom mag niet verstoord.

Na het champagnebal trof ik 's avonds laat in mijn straatje Sabine. Zonder lippenstift en baljurk. Ze kwam net terug van de zoveelste protestvergadering of ouderavond bij de school hier in de buurt. Daar is van het oesteroptimisme geen spoor te bekennnen. In de Friedrichstrasse is vier miljard geïnvesteerd, bij haar school moeten miljoenen bezuinigd. Tegelijk heeft ze geconstateerd dat de bondsregering alvast een eigen gymnasium gaat bouwen, niet ver van ons vandaan. De andere gymnasia snakken naar nieuwe leerlingen en meer geld. Maar toch wil Bonn een eigen schooltje. Het zal 76 miljoen mark kosten. De gymnastiekzalen bieden uitzicht op de Brandenburger Tor en op het dak komt een zwembad. De werelden in deze stad liggen nog verder uit elkaar dan toen de muur nog overeind stond. Er woedt een nieuwe koude oorlog tussen de hoop van de rijken en de werkelijkheid van de weerlozen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden