RecensieFilm

De oerkracht van het water levert een visueel spektakel op

Water speelt de fascinerende hoofdrol in ‘Aquarela’.

Aquarela
Regie: Victor Kossakovsky
★★★★☆

Een tip vooraf: bekijk ‘Aquarela’ op het mooiste en grootste bioscoopscherm dat u kunt vinden. Het is namelijk niet zomaar een natuurdocumentaire, maar een geweldige belevenis. Het is een film die je moet ondergaan. 

De Russische regisseur Victor Kossakovsky ondernam een reis rond de wereld om water in al zijn verschijningsvormen vast te leggen. Hij begint op het Baikalmeer, het oudste, grootste en diepste binnenmeer ter wereld, gelegen in het zuiden van Siberië. We zien reddingswerkers bezig op het ijs. Mannetjes in oranje pakken. Ze speuren naar iets wat onder het ijs terecht is gekomen. Het blijken auto’s te zijn die normaal gesproken soepeltjes over de ijsvlakte rijden, maar door de vroege dooi door het ijs zijn gezakt. Het is zonde om te verklappen wat er precies allemaal op het bevroren water gebeurt, maar je gelooft je ogen niet, zo bizar zijn de taferelen die Kossakovsky vastlegt.

Het water heeft het in zijn film voor het zeggen, of het nu om een bevroren meer in Siberië gaat, een beschadigde dam in Californië of een orkaan in Miami. Het water is de hoofdrolspeler. De mens is een hardleers nevenpersonage dat keer op keer het onderspit delft. In een van de aangrijpendste ‘scènes’ zien we een zeilboot gracieus door het water glijden en rustig langs ijsschotsen manoeuvreren. Maar dan verandert plotsklaps de wind en moeten de twee opvarenden letterlijk alle zeilen bijzetten om aan een gruwelijk drama te ontsnappen.

Kossakovsky’s kracht als documentairemaker is dat hij alle taferelen filmt zonder commentaar, zonder plaats- en tijdsaanduidingen. Beeld en geluid laat hij voor zich spreken. Het ijs kraakt. De storm loeit. De oerkracht van het water doet haar werk.

En terwijl je met Kossakovsky over de Atlantische Oceaan zweeft, onder het wateroppervlak duikt en van Schotland naar Groenland reist, beginnen verschillende gevoelens op te spelen. De ene keer is het water een verleider en wordt de kijker meegezogen in de glorieuze schoonheid van de ijskappen of gewoon van een kabbelend meertje. De andere keer is het water woest, bijna agressief, alsof het bezig is met een gevecht.

Aquarela is geen traditionele klimaatdocumentaire, maar een visueel spektakel waarin de beelden van smeltende ijskappen en onder water gelopen straten in Miami, veroorzaakt door orkaan Irma, genoeg zeggen. Soms wordt de woestheid van het water onderstreept door de Finse metalband Apocalyptica. Het is de vraag of dat echt nodig was geweest. De geluidsband is met al het gekraak, geklots en geloei onheilspellend genoeg.

En wie weet, misschien is er hoop. Kossakovsky sluit af met een regenboog boven de Ángelwaterval in Venezuela, de hoogste waterval ter wereld. Het is het laatste beeld van een overrompelende film die aan het begin van het nieuwe jaar aanstuurt op contemplatie.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden