Commentaar

De NS moeten de reizigers juist bínnenhalen tijdens de spits

null Beeld anp
Beeld anp

De NS schrappen het reizen met korting in de avondspits, en vanuit het bedrijf bezien is dat heel logisch. Het spoorbedrijf is er immers bij gebaat reizigers te stimuleren wat meer te reizen tijdens de rustige uren, en wat minder op momenten dat de coupés toch al overvol zitten. Ook nu al geldt de Voordeelurenkaart pas na negenen, als de ochtendspits voorbij is. Waarom zou die kaart dan wel voordeel bieden tussen vier uur en half zeven, als iedereen na een drukke werkdag tegelijk huiswaarts keert?

Bij schaarste gaat de prijs omhoog. Dat is een doodgewoon marktmechanisme, dat net zo goed op een bloemkool kan worden toegepast als op een zitplaats in de trein. Bedrijfseconomisch valt daar niets tegen in te brengen, ook al omdat de NS door de overheid onder meer worden afgerekend op reizigersgemak: staan in de spits betekent strafpunten voor de NS. Met andere woorden: door reizigers juist in de spits de trein uit te jagen, voldoen de NS eerder aan de zogeheten prestatie-indicatoren.

Grote vraag is echter wel welk effect de NS gaan sorteren als de forens straks met zijn Voordeelurenkaart duurder uit is in de avondspits. Als hij blijmoedig wat meer betaalt, of zijn werktijden kan aanpassen, is er verder weinig aan de hand. Helaas zijn werkgevers door de bank genomen nog niet erg gegrepen door het Nieuwe Werken. Alle kans dat sommigen, of velen, voor hun woon-werkverkeer toch weer de trein inruilen voor de auto. Maatschappelijk gezien zou dat een grote achteruitgang betekenen, ook al omdat het gebruik van het openbaar vervoer in Nederland toch al jarenlang stagneert.

De NS zijn geprivatiseerd en bepalen voor een belangrijk deel hun eigen koers. Maar alle aandelen zijn in handen van de rijksoverheid, die op zijn minst het bedrijf mag aanspreken op zijn doelen. Dan kan het gaan om winst, op tijd rijden en reizigerscomfort. Maar het móet daarnaast gaan over algemene maatschappelijke doelen als schonere lucht en filebestrijding. Files kosten de samenleving geld door verloren werkuren, ze zorgen voor ergernis en schaden de luchtkwaliteit.

Helaas laat dit kabinet het zelf op dit punt afweten. Elke opening van een nieuw stukje asfalt is kennelijk een feestje waard, terwijl het verkeer daar vroeg of laat opnieuw zal vastlopen als mensen niet worden verleid om zo mogelijk toch voor het openbaar vervoer te kiezen. Laat minister Schultz van Haegen die boodschap nu eens met vuur uitdragen, dan moet ze de NS toch mee kunnen krijgen?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden