De Noordzee boven Schiermonnikoog zit bomvol bijzondere soorten

De schelpkokerworm. Foto: Udo van Dongen Beeld rv
De schelpkokerworm. Foto: Udo van DongenBeeld rv

Duikers hebben een stukje bodem van de Noordzee ten noorden van Schiermonnikoog in kaart gebracht. Het gebied blijkt rijk aan soorten.

Schelpkokerwormen (zie foto boven) zijn niet de grootste schoonheden in het aquatisch milieu. Maar toch zijn ecologen opgetogen nu ze met eigen ogen hebben gezien dat er op de Noordzeebodem ten noorden van Schiermonnikoog zandveldjes vol liggen met deze wezentjes.

Het zijn de pioniers van het zeeleven. De ‘nesten’ van deze kokerwormen, die gedeeltelijk boven de zeebodem uitsteken, zijn het fundament voor de andere bodemdieren, zoals schelpen, krabben en kleine vissen. Ze vormen de basisstructuur voor een natuurlijk Noordzeerif.

Het gebied blijkt rijk aan bijzondere soorten. Foto: Udo van Dongen Beeld rv
Het gebied blijkt rijk aan bijzondere soorten. Foto: Udo van DongenBeeld rv

Expeditie

Duikers van de stichting Duik de Noordzee Schoon hebben de afgelopen dagen vanaf expeditieschip Neptune van de internationale milieuorganisatie Oceana tot 30 meter diepte gedoken naar de bodem van het Noordzeegebied Borkumse Stenen. Donderdag meerde de Neptune aan in de Eemshaven.

De Borkumse Stenen is een nog onbeschermd gebied. Het ligt zo’n 25 kilometer ten noorden van Schiermonnikoog en grenst aan het Duitse zee-natuurgebied Borkum Rifgrund – dat onder Europees beschermingsregiem valt. Stichting De Noordzee, de visserijsector, rijksoverheid en andere natuurorganisaties hebben in mei afgesproken dat een deel van de Borkumse Stenen, dat in het Nederlandse deel van de Noordzee ligt, zal worden gesloten voor soorten visserij die de zeebodem aantasten. Er werd al niet veel in het gebied gevist omdat er vrij veel stenen liggen.

Tekst loopt verder na video

Door de expeditie kan volgens directeur Floris van Hest van Stichting De Noordzee worden vastgesteld waar de begrenzing van het afgesloten gebied moet komen. Niet alleen met duikers, maar ook met speciale apparatuur, zoals sonar, is getracht de bodem van het zuidelijke deel van de Borkumse Stenen in kaart te brengen. De gegevens worden in de komende maanden geanalyseerd.

Onderzoek naar soortenrijkdom en bodemgesteldheid

De operatie is uitgevoerd door Oceana, die dit jaar op meerdere plekken in de hele Noordzee onderzoek doet naar de soortenrijkdom en de bodemgesteldheid. De Nederlandse Postcode Loterij heeft daarvoor 2,1 miljoen euro op tafel gelegd. Van dat geld worden de expedities gefinancierd en ook de wetenschappelijke studies betaald. Volgens Lasse Gustavsson, directeur van Oceana Europa, zal zijn organisatie na afronding van de Noordzee-expeditie overheden in Nederland, het Verenigd Koninkrijk, Denemarken en Duitsland adviseren over betere bescherming van de natuurwaarden in het gebied.

Volgens Van Hest van De Noordzee lijkt het alsof de soortenrijkdom en de natuur op de Noordzee al redelijk beschermd zijn. "Op papier lijkt iets meer dan tien procent van de Nederlandse Noordzee beschermd, maar in werkelijkheid is op dit moment minder dan een half procent van de Nederlandse Noordzee daadwerkelijk beschermd." Hij hoopt dat mede door deze expeditie grotere delen van de Noordzee kunnen worden beschermd.

Door de harde ondergrond in de Borkumse Stenen komen er in het gebied veel soorten voor die een harde ondergrond zoeken zoals het koraal dodemansduim, zeeanemonen en sponzen. De duikers hebben deze soorten op vrij grote schaal gezien tijdens de expeditie.

Parende krabben op de Noordzeebodem. Foto: Udo van Dongen Beeld rv
Parende krabben op de Noordzeebodem. Foto: Udo van DongenBeeld rv
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden