De nieuwe wet voor mensen met schulden is uitgesteld - en dat baart schuldenexperts zorgen

Beeld ANP XTRA

De nieuwe wet die ervoor moet zorgen dat mensen met schulden niet onder het bestaansminimum duiken, is uitgesteld. Dat baart schuldenexperts zorgen.

Een wet die het leven van mensen met schulden makkelijker moet maken, is twee jaar uitgesteld. De Wet vereenvoudiging beslagvrije voet werd begin 2017 aangenomen en zou per 1 januari 2019 ingaan, maar wegens ICT-problemen bij onder andere­­ de Belastingdienst gaat dat niet door.

Dat meldde staatssecretaris Tamara­­ van Ark van sociale zaken en werkgelegenheid onlangs in een brief aan de Tweede Kamer. De nieuwe wet kan mensen met schulden honderden euro’s per maand schelen­­.

De zogeheten beslagvrije voet is een minimuminkomen voor een schuldenaar. Een gerechtsdeurwaarder mag op dat bedrag geen beslag leggen. Dat minimuminkomen is 90 procent van het bijstandsniveau en wordt verhoogd met bijvoorbeeld reiskosten, ziektekosten en alimentatie. Maar omdat schuldenaren gegevens en bewijsstukken over dit soort lasten zelf moeten aanleveren, en hun administratie vaak niet op orde is, wordt de beslagvrije voet regelmatig te laag vastgesteld.

Daarbij speelt ook wantrouwen een rol, ervaart gerechtsdeurwaarder Wilbert van de Donk: hoewel het in hun eigen belang is financiële informatie te geven, doen mensen met schulden dat vaak toch niet.

De nu uitgestelde wet legt de verantwoordelijkheid voor het verzamelen van de informatie niet langer bij de schuldenaar, maar bij de deurwaarder. De Belastingdienst en uitkeringsinstantie UWV leveren de informatie aan en zo wordt de beslagvrije voet eerlijker vastgesteld.

Complexe aanpassingen

“De veranderingen voor de uitvoerende organisaties zijn ingrijpend”, geeft een woordvoerder van de staatssecretaris als reden voor het uitstel. “Het is complex, er zijn veel partijen bij betrokken en de invoering vraagt veel aanpassingen op ICT-gebied.”

Dit geldt voor zowel de Belastingdienst als het UWV. De woordvoerder benadrukt daarnaast dat de wet onderdeel is van een plan met veertig maatregelen gericht ‘op het voorkomen en terugdringen van problematische schulden’.

Om hoeveel gevallen het precies gaat, is niet bekend. In 2017 legden gerechtsdeurwaarders 250.000 keer beslag op loon.

Ook de overheid kan beslag leggen op loon, maar hoe vaak dat gebeurt is niet bekend. André Moerman, jurist en werkzaam bij het Landelijk overleg sociaal raadslieden, concludeerde in 2014 dat bij 75 procent van de gevallen de beslagvrije voet te laag wordt vastgesteld.

Gemiddeld lopen de schuldenaren 200 euro per maand mis. Moerman kaart nog een ander probleem aan: “Vaak weten Belastingdienst en gerechtsdeurwaarder niet van elkaar of er al beslag is gelegd op loon. De wet zal dat deels oplossen en zorgen voor het broodnodige totaalplaatje.”

“Iedereen snakt naar die wet”, verwoordt Marco Florijn, voorzitter van de NVVK, de branchevereniging voor schuldhulpverlening, het breed gedragen gevoel onder schuldhulpverleners, deurwaarders en schuldenexperts. Ook staatssecretaris Van Ark benadrukt in haar brief het belang van de wet, die door haar voorganger Jetta Klijnsma door de Tweede Kamer werd geloodst.

Hoge prijs

“Je hebt het hier over mensen die vaak niet eens genoeg geld hebben om te eten”, zegt Nadja Jungmann, lector schulden en incasso aan de Hogeschool Utrecht. “Het wordt nu als een gegeven gecommuniceerd dat de wet wordt uitgesteld, maar de maatschappelijke prijs is erg hoog.”

Dat beaamt ook NVVK-voorzitter Florijn: “Ik wil best geloven dat er ICT-problemen zijn, als het maar de hoogste prioriteit heeft om dit op te lossen.”

Staatssecretaris Van Ark heeft aangekondigd in januari met tussenmaatregelen te komen om de effecten van een te lage beslagvrije voet voor schuldenaren te verzachten.

Lees ook:

Een schuld van 90.000 euro, en nu weet ze het niet meer

Mensen met schulden moeten om hulp te krijgen aan zo veel regels voldoen, dat ze er in verstrikt kunnen raken. Karin Welgraven kan erover meepraten, ze is radeloos.

Tienduizenden huishoudens zitten diep in de schulden, maar krijgen geen hulp

Zo’n 240.000 huishoudens krijgen volgens het Nibud geen schuldhulp, terwijl ze met flinke schulden kampen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden